Stichting Stikstofclaim teleurgesteld

Raad van State schorst uitspraak PAS-melders: onzekerheid duurt opnieuw langer Persbericht Stichting Stikstofclaim teleurgesteld dat provincie Overijssel voorlopig niet hoeft te beslissen over vergunningaanvragen 11 september 2026 – De voorzieningenrechter van de Raad van State heeft vandaag de uitspraak van de rechtbank Overijssel over vier PAS-melders geschorst. Daarmee hoeft de provincie Overijssel voorlopig niet te beslissen over hun aanvragen voor een natuurvergunning. Stichting Stikstofclaim (SSC), die de procedure namens de vier ondernemers voert, is teleurgesteld. De PAS-melders blijven hierdoor opnieuw langer in onzekerheid over hun vergunning en de toekomst van hun bedrijf. De rechtbank Overijssel bepaalde op 30 juni dat de legalisatieverzoeken die de vier PAS-melders in 2021 indienden, moesten worden beschouwd als aanvragen voor een natuurvergunning. De provincie kreeg twaalf weken de tijd om daarover alsnog een besluit te nemen. De provincie ging tegen de uitspraak in hoger beroep en vroeg de Raad van State om de uitspraak in afwachting daarvan te schorsen. Dat verzoek is vandaag toegewezen. De provincie hoeft daardoor voorlopig geen besluit te nemen over de aanvragen. De voorzieningenrechter benadrukt dat het oordeel van vandaag voorlopig is en niet bindend is voor de bodemprocedure. ‘Provincie wordt beloond voor afwachten’ SSC-voorzitter Jan Cees Vogelaar vindt de uitkomst moeilijk te begrijpen. “Deze PAS-melders wachten al jaren op duidelijkheid. De rechtbank gaf de provincie twaalf weken om eindelijk een besluit te nemen, maar in die periode is niets gebeurd. Nu wordt de uitspraak geschorst en hoeft de provincie voorlopig opnieuw niets te doen. Daarmee wordt afwachten feitelijk beloond, terwijl de boeren de rekening betalen: zij blijven nog langer in onzekerheid.” Ook de argumentatie over de beschikbare stikstofruimte roept bij SSC vragen op. De provincie stelde bij de Raad van State dat er op dit moment onvoldoende stikstofruimte beschikbaar is om de vier natuurvergunningen te verlenen. De voorzieningenrechter acht de door de provincie geschetste mogelijke gevolgen van het nu behandelen van de aanvragen niet onwaarschijnlijk. Jan Cees Vogelaar: “De provincie zegt dat er onvoldoende stikstofruimte is om deze PAS-melders een vergunning te geven. Tegelijkertijd is voor ons onvoldoende inzichtelijk hoeveel ruimte er daadwerkelijk beschikbaar is en hoe die wordt ingezet. Dan is het moeilijk te begrijpen dat juist deze boeren, die buiten hun schuld al sinds 2019 zonder definitieve oplossing zitten, opnieuw moeten wachten.” Juridische strijd gaat door De uitspraak van vandaag betekent niet dat de eerdere uitspraak van de rechtbank definitief van tafel is. De Raad van State moet in de bodemprocedure nog inhoudelijk oordelen over de centrale vraag: moeten de in 2021 ingediende legalisatieverzoeken worden beschouwd als aanvragen voor een natuurvergunning? “De race is nog niet gelopen,” aldus Jan Cees Vogelaar. “Wij blijven ons inzetten voor deze ondernemers. Na zeven jaar onzekerheid is het hoog tijd dat PAS-melders weten waar ze aan toe zijn.” Over Stichting Stikstofclaim Stichting Stikstofclaim zet zich in voor een juridisch houdbare en uitvoerbare aanpak van het stikstofdossier. De stichting ondersteunt agrarische ondernemers en andere betrokkenen bij juridische procedures, volgt ontwikkelingen in wet- en regelgeving en draagt bij aan de rechtsbescherming van PAS-melders en andere ondernemers die worden geraakt door het stikstofbeleid.

Nieuwe reacties

Brief moet wel van tafel LTO en NAJK zijn stikstof ondeskundig

LTO en NAJK zeggen dat er ook dingen in de brief staan welke goed zijn. Dat oordeel is gebaseerd op de stikstofondeskundigheid van beide organisaties. KDW uit de wet staat in de brief. Ook PBL geeft aan dat KDW uit de wet vergunningverlening niet gaat lostrekken of handhaving voorkomen. KDW uit de wet is alleen in het belang van de overheid zodat ze niet meer tot het betalen van dwangsommen kunnen worden veroordeelt als de 50% in 2030 en 74% in 2035 van de gebieden niet onder de KDW zitten. De KDW blijft de toetsteen bij vergunningverlening er staat niet in de brief dat Aerius wordt afgeschaft. En dus bij vergunningverlening blijft die van kracht of je moet de dure en voor agrarische bedrijven bijna niet betaalbare route van de voortoets met passende beoordeling volgens zoals voor grote "maatschappelijk gewenste"projecten wordt gedaan. De Pasmelders zouden kunnen worden gelegaliseerd door de 42% tot 46% stikstof reductie. Ook dat is een valse voorstelling van zaken. Provincies en LVVN hebben de afgelopen jaren niet bijgehouden in een stikstofregistratie systeem hoeveel stikstof er is binnengekomen door bronmaatregelen en is uitgegeven door vergunninging. Alleen provincie Limburg heeft iets wat op een stikstofboekhouding lijkt. Via de Woo hebben we in beeld gekregen dat Gelderland, Zeeland, Noord en Zuid Holland en Flevoland, Overijssel, Drenthe Groningen en Friesland hebben per mail bevestigd geen stikstofboekhouding bij te houden. Utrecht zoals altijd obstructief bij Woo verzoeken heeft nog niet geantwoord. Provincies geven wel stikstof uit in andere niet agrarische vergunningen. Hierover lopen nu twee prodcedures bij Raad van State opgezet door Stichting Stikstofclaim. Vergunningverlening komt niet los door 42% 46% stikstofreductie zegt ook de Raad van State. De brief is niet nodig om Pasmelders te legaliseren dat staat in al in de wet. Handhavingsverzoeken voorkomen gaat de voorgestelde reductie ook niet doen aangezien de KDW blijft worden overschreden al sluit je alle veehouderijbedrijven en stop je alle verkeer en vervoer in Nederland. Zegt ook het PBL en zeggen wij al jaren. De RKO zou kunnen helpen maar die kan ook worden ingevoerd zonder die idiote van Essen brief van 26 juni. De ambtenaren van LVVN frustreren dat al jaren. Die willen dat er meer boerenbedrijven omvallen dat geeft ruimte voor natuur. LTO en NAJK praten als ondeskundigen met het kabinet over stikstof. NAJK vertegenwoordigt geen enkel boerenbedrijf. Mogelijk wat jongeren die boer zijn of boer willen worden. Dat kan de studentenvereniging van Aeres groep ook ., LTO wil niet inzichtelijk hebben namens hoeveel bedrijven ze de gesprekken voeren. Letterlijk staat in de afwijzing van een Woo verzoek naar inzage in het aantal machtigingen bij RVO om inzage in de bedrijfsomvang door LTO dat dit de onderhandelingspositie van LTO kan schaden. Dat zegt iets. Zowel Najk als LTO (organisaties) hebben de afgelopen jaren vele miljoenen euro aan projectsubsidies ontvangen en zijn daardoor. Volgens Rijksuitgaven NAJK ruim 4 miljoen euro en LTO (organisaties) ruim 35 miljoen over de afgelopen 4 jaar en ruim 65 miljoen vanaf 2016. Daar zitten de provinciale subsidies en van gemeenten en waterschappen nog niet bij. Met zoveel geld vanuit overheden ga je niet tot het gaatje en ben je niet onafhankelijk. Brief moet van tafel en het moet helder worden namens hoeveel bedrijven LTO mandaat heeft om te handelen. LVVN is niet voor niet beschermheer van LTO inzake de Woo bij RVO.

Nieuwe reacties

lto trekt keutel in na stikstofoverleg kabinet

Landbouworganisatie LTO trekt keutel in na stikstofoverleg kabinet: ’Constructief gesprek’ Den Haag- Boerenorganisatie LTO bindt in na een eerdere dreiging om stikstofgesprekken met het kabinet te staken. De koepelorganisatie zegt donderdag toezeggingen te hebben gehad van het kabinet, maar wat die toezeggingen dan concreet zouden zijn, blijft vaag. 20:23 uur | 20 augustus 2026 Voor de zomer kwam het kabinet met een groot stikstofpakket dat de stikstofuitstoot in Nederland fors moet terugdringen. Zo gaan nabij 100 natuurgebieden strenge stikstofregels gelden. Rondom deze gebieden worden zones getrokken van 500 tot 1000 meter. Boeren en andere stikstofuitstotende ondernemers gaan daarvan de gevolgen merken. De maatregel viel landbouwkoepel LTO zwaar op de maag. Dat er naast de zonering van het kabinet ook een strenge koeiennorm moet komen van 2,6 koeien per hectare is eveneens tegen het zere been van LTO. Grootste boerenorganisatie voert druk op kabinet op: dreigt gesprekken te staken als stikstofbeleid niet aangepast wordt Premier Jetten op bezoek bij een boer. Bij veel agrariërs is het lachen inmiddels vergaan. Donderdag is er in Den Haag een spoedoverleg met boerenorganisaties, die aanpassingen eisen van het stikstofbeleid. In aanloop naar een nieuw stikstofoverleg blies LTO dan ook hoog van de toren. Het kabinet moest volgens voormalig CDA-Kamerlid en tegenwoordig LTO-voorzitter Ger Koopmans water bij de wijn doen, anders dreigde de koepelorganisatie van tafel weg te lopen. Maar nu het overleg achter de rug is, bindt LTO in. De organisatie spreekt van ’een indringend en scherp maar ook constructief gesprek’ met het kabinet. Volgens LTO hebben de bewindslieden toegezegd ’dat er ruimte is om het stikstofpakket stevig te verbeteren’. Maar wat die verbeteringen dan zouden zijn, is niet helder. Premier Rob Jetten laat na het gesprek met LTO weten inderdaad bereid te zijn te kijken ’hoe het stikstofpakket nader wordt ingevuld en waar verbeteringen mogelijk zijn’. Aan de hete hangijzers – de strenge stikstofzones en de koeiennorm – wordt vooralsnog niet getornd. Vlaggen ondersteboven De stikstofdeal van het kabinet, dat door een Kamermeerderheid wordt gesteund, leidde aanvankelijk tot weinig gekrakeel, maar het protest zwelt aan. Er worden weer Nederlandse vlaggen ondersteboven opgehangen, snelwegblokkades opgeworpen en stikstofmarsen gehouden.

Nieuwe reacties

Grootste angel stikstofbrief zit in grondgebondenheid - Opinie Lubbert van Dellen

In een omvangrijke brief met veel bijlagen over het stikstofbeleid laat minister Van Essen (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) zien dat hij wil meedenken met de sector. Tegelijkertijd zijn de plannen harde ingrepen om tot vergunningverlening te komen, maar ontbreekt een echte toekomstvisie op leefbaarheid. Door op het laatste moment eisen voor grondgebondenheid mee te nemen, wat eigenlijk niet bij het stikstofbeleid hoort, wordt een bijna onhaalbaar element toegevoegd. Dit punt moet herzien worden. Ruimte voor sturing via management De plannen zijn streng; de ammoniakuitstoot moet met 46% omlaag. Hoewel scherp, biedt de gekozen doelsturing agrarische ondernemers wel de ruimte om via management, innovatie en vakmanschap zelf oplossingen te vinden. Dat is een uitdaging; niet gemakkelijk, maar haalbaar. Positief is ook de aandacht voor het vergunningenbeleid, al is nog onduidelijk hoe gedupeerde bedrijven, met name de PAS-melders en interimmers die er het langst op wachten, hun vergunning concreet gaan krijgen. Zwaar offer in de bufferzones De theorie en praktijk schuren bij de aanpak van de bufferzones rond Natura 2000-gebieden. Van de tien bedrijven kunnen straks waarschijnlijk maar twee of drie echt verder. Hoewel de minister kiest voor een vrijwillige route van agrarische ondernemers die stoppen, is er in die zones simpelweg niet voor alle bedrijven de mogelijkheid om aan de eisen te gaan voldoen. Dit komt in de praktijk neer op gedwongen stoppen of verplaatsen. Dat heeft een enorme impact op gezinnen en de leefbaarheid. Onhaalbare grondgebondenheid raakt inkomen De grootste angel zit in de grondgebondenheid. Bovenop de stikstofaanpak en de uitdaging rond Natura 2000-gebieden eist de minister van melkveehouders maximaal 2,6 GVE per hectare en dat het bouwplan voor zand- en lössgronden voor ten minste 85% uit gras of rustgewassen bestaat. Dit is voor melkveehouders totaal onhaalbaar. Op deze droge gronden is 60% al een enorme uitdaging. Maar dit zou nog mogelijk zijn, bijvoorbeeld door samen te werken met akkerbouwers. De huidige 85%-eis biedt echter nul perspectief, raakt het inkomen hard en heeft niets met stikstof te maken. Immers voor een lage ammoniakuitstoot voer je naast gras liever iets anders. Lubbert van Dellen Senior Bedrijfsadviseur & Marktdirecteur agro bij Flynth Adviseurs en Accountants

Nieuwe reacties

Reactie Stichting Stikstof Claim (SSC) op het coalitieakkoord D66, VVD en CDA

Vandaag, 30 januari 2026, is het coalitieakkoord gepubliceerd dat de afgelopen weken tot stand is gekomen na onderhandelingen tussen D66, VVD en CDA. Het akkoord is breder dan alleen landbouw, stikstof en natuur. Onze reactie richt zich op deze drie onderwerpen, die voor SSC-aangeslotenen van groot belang zijn. Onze eerste beoordeling is dat er goede elementen in het akkoord zitten. Tegelijkertijd bevat het akkoord een wezenlijke, onvoldoende doordachte inzet op een nieuw doelsturingsgericht vergunningenstelsel. Dit zal de huidige onzekere periode sinds de PAS-uitspraak van 29 mei 2019 met nog eens acht jaar verlengen. Positieve punten uit het akkoord 1. Natuur meten en monitoren Positief is dat de coalitie inzet op daadwerkelijke metingen van stikstofdepositie en op het gebruik van satellietgegevens om rekenmodellen te kalibreren en te valideren. Ook wordt ingezet op monitoring van stikstofdepositie in natuurgebieden. Daarnaast is SSC positief over de verplichting voor natuurorganisaties om, naar aanleiding van bodemanalyses, mitigerende maatregelen te treffen (bijvoorbeeld bekalken). Ook positief is de inzet om prioritering aan te brengen in de mate van stikstofgevoeligheid van natuurgebieden. Niet overal hoeft stikstofbeleid tot forse maatregelen te leiden. Minder positief is SSC over de inzet om natuurgebieden meer met elkaar te verbinden. In de praktijk zal dit leiden tot nog meer natuur en daarmee nog meer beperkingen. Daar zitten we niet op te wachten. 2. Stikstofbeleid De eerdergenoemde prioritering van natuurgebieden bij de noodzaak tot stikstofmaatregelen zien wij als een juiste stap: niet alles hoeft overal. Positief is ook dat wordt ingezet op vrijwillige maatregelen en dat gebieden niet volledig op slot gaan, maar dat wordt gekeken naar wat wél mogelijk is. Daarnaast moeten provinciale plannen gaan voldoen aan landelijke randvoorwaarden, wat zorgt voor meer eenheid in beleid. Dat het beleid zich richt op het prioritair opkopen van verouderde bedrijven en bedrijven dichtbij stikstofgevoelige natuur zien wij eveneens als een positieve ontwikkeling. Het invoeren van een rekenkundige ondergrens (RKO) is een goede stap. Hiervoor is overigens geen stikstofreductie nodig, zoals het coalitieakkoord stelt. De RKO volgt uit een wiskundige analyse van de ruis in het rekenmodel. Deze ruis bedraagt circa 10 mol, waardoor een RKO van 1 mol morgen al zonder bezwaar kan worden toegepast. De coalitie trekt tot 2035 een bedrag van 20 miljard euro uit. Voor fors beleid is ook fors geld nodig. Nog niet duidelijk is of dit geld afkomstig is uit herschikking van bestaande middelen of dat het om extra middelen gaat. Positief is ook dat in 2032 wordt toegewerkt naar grondgebondenheid. Dit als stip op de horizon zetten geeft richting. Tevens is dit één van de weinige mogelijkheden om weer derogatie van de EU te verkrijgen voor het toestaan van meer dierlijke mest dan de huidige norm van 170 kg stikstof per hectare. Wij realiseren ons dat dit voor sommige bedrijven een zeer forse stap is, maar als de norm van 170 kg N per hectare blijft bestaan, is dat funest voor alle bedrijven. Tot slot zijn wij positief over het uit de wet halen van de KDW (kritische depositiewaarde). Wel maken wij ons grote zorgen over het voorgestelde alternatief voor vergunningverlening via doelsturing. Kritiekpunten Als Stichting Stikstof Claim zijn wij zeer kritisch op generieke emissiereductie. Deze geeft namelijk geen enkele ruimte voor vergunningverlening. Dat is een illusie. Landbouw is niet de enige uitstoter van stikstof en ook het buitenland vormt een forse component. Bovendien is generieke emissiereductie gebaseerd op de onjuiste theorie dat ammoniak grote afstanden aflegt. In werkelijkheid komt circa 65% tot 75% van de ammoniakemissie terecht op boerengrond. Generieke reductie op grotere afstand van natuur helpt de natuur dus niet. Zeer kritisch zijn wij ook op het ombouwen van het vergunningenstelsel naar doelsturing. Doelsturing is gebaseerd op rekenmodellen en natuurlijke processen met nóg grotere onzekerheden dan het huidige Aerius-model. In plaats van van regen naar de drup te gaan, duw je de veehouderij hiermee het luchtledige in met een loze belofte die nooit kan worden waargemaakt. Bij doelsturing wordt een boer in hoge mate afhankelijk van weersomstandigheden. Je krijgt vaste doelen, maar steeds veranderende (on)mogelijkheden om die doelen te bereiken. De door LTO en NAJK in het bouwstenenakkoord met IPO afgesproken generieke stikstofreductie van 42%/46% vanaf 2019 zal worden opgenomen in de wet. Los van de vraag of deze reductie haalbaar is, zijn wij ervan overtuigd dat deze generieke reductie – gezien recente rechterlijke uitspraken – niet gaat helpen om vergunningverlening weer op gang te brengen. 4. Nieuw vergunningenstelsel Ons grootste kritiekpunt is het voorgenomen nieuwe vergunningenstelsel, gericht op doelsturing en daarmee gepaard gaande onzekerheden. Nog belangrijker: een nieuw juridisch stelsel voor vergunningen betekent een forse verlenging van de huidige onzekere periode. Het ontwikkelen van een nieuw vergunningenstelsel kost circa 2 tot 3 jaar voordat een wet uitvoerbaar is. Daarna volgt naar verwachting een periode van ongeveer 5 jaar met gerechtelijke procedures. Alles bij elkaar zal dit coalitievoorstel de onzekere periode van de afgelopen zeven jaar verlengen met minimaal acht jaar. Dit is voor de meeste bedrijven ronduit funest en hierover is onvoldoende nagedacht. Deze reactie is een eerste beoordeling op basis van de tekst van het coalitieakkoord. Op basis hiervan zullen wij de komende maanden gesprekken voeren met leden van de Tweede Kamer, nieuwe bewindslieden en andere organisaties. Jan Cees Vogelaar Voorzitter Stichting Stikstofclaim

Nieuwe reacties

Ger Koopmans, Roy Meijer, Jeroen van Wijk en overige bestuurders....waar zijn jullie mee bezig?

Een half jaar geleden hebben Ger Koopmans en Roy Meijer samen met Vereniging Nederlandse Gemeenten en IPO het bouwstenen akkoord gepresenteerd. Jeroen v Wijk is betrokken geweest bij de uitwerking van de plannen in Utrecht, weer andere bestuurders zijn betrokken geweest bij de plannen in Noord Brabant en Zuid Holland. Vanmiddag is JC, overige bestuursleden van SSC, een paar advocaten en ondergetekende in Westbroek geweest. We hebben hun verhaal aangehoord en tips gegeven hoe te handelen op de brieven die Mirjam Sterk als gedeputeerde heeft verzonden. Een algemene brief met maatregelen om te komen tot een ammoniak plafond per ha, een PAS melders brief met een ontmoediging om nog verder te ondernemen, een zoneringsbrief met ernstige gebruiksbeperkingen en de laatste brief voor de ondernemers in de N2000 en vogelrichtlijn gebieden. Allemaal ontstaan op basis van overleg met belangenbehartiging en het bouwstenen akkoord. Het was een goede bijeenkomst, maar ik ben (we zijn) het zat om pro deo op te draven voor de puinhopen die benoemde bestuurders achter laten. En waarvoor? Niet voor de natuur, niet voor de vergunningverlening. Morgen is Flevoland aan de beurt. Nota bene tekent LTO voor het uitfaseren van gewasbescherming en laten ze zich een probleem aan praten. Dwing je vertegenwoordigers tot aftreden, vanavond nog. Ze zijn nooit geen ondernemer geweest, ze zijn incapabel en uit op persoonlijk succes, maar over jullie ruggen!

Nieuwe reacties

VNO-NCW aan kabinet: grote zorgen over stikstofplan BBB-ministers

Werkgeversorganisatie VNO NCW maakt zich grote zorgen over de oplossing die demissionair BBB-minister Wiersma wil kiezen om Nederland van het stikstofslot te halen. Vanochtend werd via de NOS duidelijk dat daarover in het kabinet onenigheid is. De BBB wil de ondergrens voor de stikstofuitstoot verhogen, zodat bouwprojecten en uitbreidingsplannen kunnen doorgaan, maar de ministers van de VVD willen eerst zekerheid dat die aanpassing juridisch standhoudt. Ze zijn bang dat ondernemers anders later in problemen komen. VNO NCW deelt die vrees, staat in een brandbrief aan premier Schoof die in handen is van de NOS. De werkgeversorganisatie wil dat het verhogen van de ondergrens eerst juridisch wordt getoetst in een proefproces. 'Grote problemen' Volgens VNO NCW kunnen bedrijven in grote problemen komen als de plannen van Wiersma doorgaan. In adviezen van de landsadvocaat staat dat verleende vergunningen later alsnog illegaal kunnen blijken. De werkgeversorganisatie schrijft dat meer dan 90 procent van de vergunningsaanvragen die nu niet kunnen doorgaan onder de grens valt die Wiersma wil trekken. Als die in één keer vergunningsvrij door kunnen gaan vergroot dit de stikstofuitstoot en bestaat het risico dat de projecten bij de rechter later alsnog sneuvelen. Dit kan schade opleveren aan projecten die al gestart zijn en bijvoorbeeld niet afgemaakt mogen worden. "Het gaat niet alleen om woningen, maar ook om fabrieken, uitbreiding van bedrijven en stroomkabels die in aanbouw zijn; hier moeten dan de werkzaamheden stilgelegd worden, met grote schade als gevolg", schrijft de organisatie in de brief. Het kabinet spreekt dinsdag weer over de plannen. De BBB stelt dat met de ondergrens er gebouwd kan worden "aan een veiliger Nederland", maar dat de VVD dat tegenhoudt. Op X zegt de BBB daarom geen tegenwerking meer te dulden.

Nieuwe reacties

LTO: Feiten over het stikstofbeleid

We zien berichten rondgaan in app-groepen waarin onrust wordt gecreëerd over het breed gedragen stikstofplan van LTO en NAJK (opgesteld met alle provincies, gemeenten en waterschappen). Daarbij worden pertinent verkeerde stellingnames gedaan. In dit bericht zetten we nogmaals de feiten op een rij: De enige route uit het stikstofslot is een tweesporen-aanpak: aanpassen van het wettelijk kader én gelijktijdig werken aan emissiereductie. Daarover zijn vrijwel alle deskundigen, hoogleraren, juristen en de minister van LVVN het inmiddels eens. Het is óók de uitkomst van een diepgaande analyse door een van de meest gerenommeerde advocatenkantoren van Nederland, in opdracht van LTO: https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2025/02/2025.02.18-Notitie-meer-dan-papier-Finaal.pdf Partijen die beweren dat we van het stikstofslot kunnen komen, vergunningverlening weer op gang kunnen brengen en PAS-melders kunnen legaliseren zonder emissiereductie en gelijktijdige aanpassing van het juridisch kader, verkopen illusies. We zijn ervan overtuigd dat dat niet in het belang is van boeren en tuinders in Nederland. Op basis van de conclusies van Houthoff advocaten hebben we het ‘bouwstenendocument emissiereductie landbouw’ opgesteld. 👉 Lees hier ons bouwstenendocument: https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2025/07/Gezamenlijke-bouwsteen-emissiereductie-landbouw.pdf 👉 Deze brief stuurde LTO-voorzitter Ger Koopmans bij openbaarmaking van het bouwstenendocument aan alle LTO-leden: https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2025/07/Ledenbrief-Ger-Koopmans-over-stikstofplan.pdf 👉 Deze vlog van LTO-voorzitter Ger Koopmans vat de kern van het plan nog eens samenvat: https://www.youtube.com/watch?v=-7KPrj575F0; 👉 Kijk hier het webinar terug waarin we dieper ingaan op de inhoud en achtergronden van het bouwstenendocument: https://www.lto.nl/ledenwebinar-stikstofplan-terugkijken/ Onze tweesporen-aanpak is (deels) overgenomen in verkiezingsprogramma’s van politieke partijen die de Nederlandse land- en tuinbouw goed gezind zijn. Partijen die beweren dat inzet op emissiereductie en aanpassing van het juridisch kader niet nodig is, krijgen geen voet aan de grond. De reden daarvoor is dat jarenlange pogingen laten zien dat er geen alternatief is. Het is veelzeggend dat ook de minister van LVVN ons plan grotendeels heeft omarmt. Wij blijven ons hard maken voor een uitweg uit het stikstofslot op zo’n manier dat boeren en tuinders zelf aan het stuur staan, toekomstperspectief en ontwikkelruimte krijgen, dat vergunningverlening weer los komt en PAS-melders gelegaliseerd kunnen worden. Het is van belang om als agrarische sector gezamenlijk en eendrachtig te werken aan een realistische uitweg uit het stikstofslot met toekomstperspectief voor boeren en tuinders.

Nieuwe reacties

Prikkebordconsultatie: Onderhandelingsmacht in tijden van melkschaarste

In de uitspraak van de ACM in de zaak tussen Lactalis en de leveranciersvereniging LVLC over oneerlijke handelspraktijken (https://www.acm.nl/system/files/documents/acm-verklaart-bezwaren-tegen-besluit-lactalis-vanwege-overtreding-wet-ohp-ongegrond.pdf) komt zes keer de term onderhandelingsmacht voor. Onderhandelingsmacht is de mate waarin afnemers of leveranciers de prijzen of voorwaarden van hun af te nemen of te leveren producten of diensten kunnen beïnvloeden. Je zou verwachten dat in tijden van melkschaarste de leveranciers van particuliere zuivelondernemingen over een grote onderhandelingsmacht beschikken, zeker als ze zich hebben verenigd zoals de leveranciers van Vreugdenhil en Lactalis. Alle zuivelondernemingen zijn immers op zoek naar nieuwe leveranciers/leden, en door te dreigen met overstappen moeten de particuliere zuivelondernemingen de melkprijs wel verhogen om verzekerd te zijn van voldoende melk. In werkelijkheid blijkt de onderhandelingsmacht van leveranciersverenigingen zwaar tegen te vallen. Zo bungelt de melkprijs van Vreugdenhil dit jaar onderaan in melkprijsvergelijkingen (https://www.prikkebord.nl/topic/353020/) en is Lactalis in staat om de leveranciersvereniging te passeren als er over een nieuw melkprijsbeleid moet worden onderhandeld (zie nr. 99 in de uitspraak) De vraag aan de bezoekers van het prikkebord is dus: wat moeten de leveranciersverenigingen van Vreugdenhil en Lactalis doen om hun onderhandelingsmacht ten opzichte van Vreugdenhil en Lactalis te vergroten?

Nieuwe reacties

Initiatiefwet landbouw gepresenteerd: Holman (NSC) & Grinwis (CU) kiezen voor grondgebonden perspectief

Harm Holman (Nieuw Sociaal Contract) en Pieter Grinwis (ChristenUnie) presenteren initiatiefwet landbouw: “Grondgebonden verder met perspectief” Na decennia van onduidelijkheid in het landbouwbeleid is er nu een concreet wetsvoorstel dat boeren een helder perspectief biedt voor de toekomst. Maandag 1 september presenteren Kamerleden Harm Holman (NSC) en Pieter Grinwis (CU) de initiatiefwet grondgebonden landbouw en verantwoorde mestafzet in Nieuwspoort. Met dit wetsvoorstel komt er eindelijk duidelijkheid voor boeren en de hele keten. Het voorstel versterkt de grondgebondenheid in de melkveehouderij, zorgt voor een verantwoorde mestafzet en biedt boeren structurele vergoedingen voor maatschappelijke prestaties zoals het verbeteren van waterkwaliteit, biodiversiteit en stikstofreductie. Hiermee worden knelpunten aangepakt die het maatschappelijke debat in Nederland al jaren domineren. Harm Holman: “Met deze wet maken we een einde aan de onzekerheid. We hebben helemaal niet zoveel nieuws bedacht. Het is bijna onverteerbaar dat boeren al zolang in onzekerheid zitten. We geven ze eindelijk helderheid. Boeren kunnen weer boeren, banken kunnen weer financieren, vergunningen kunnen weer verleend worden. Dit is de enige reden dat ik naar Den Haag ben gekomen: omdat ik wil helpen de landbouw vorm te geven. Hiermee leveren we een bijdrage aan de oplossing. Het landbouwakkoord was een goede poging, het is zonde dat dat is mislukt. Nu maken we fundamentele keuze. Waar landbouw mogelijk is, geef je boeren de ruimte en zetten we in op maximale voedselproductie. Boeren kunnen daarzonder al te veel poespas ondernemen. Tegelijkertijd vragen we in andere gebieden meer van boeren als maatschappij, daar moeten we ze dan ook gezamenlijk voor betalen. We laten de keuze zoveel mogelijk aan de boer en wat bij de boer past.” Pieter Grinwis: “De Tweede Kamer heeft vorig jaar aan minister Wiersma gevraagd om voor de zomer van 2025 een voorstel voor te leggen hoe grondgebondenheid in de melkveehouderij concreet ingevuld gaat worden. Dat voorstel ligt er niet en ik heb er ook geen vertrouwen in dat de minister binnenkort wel met een concreet wetsvoorstel op de proppen komt, terwijl de tijd dringt: Nederland heeft aan Brussel beloofd dat de Nederlandse melkveehouderij in 2032 grondgebonden is. En daarom hebben Harm en ik de handschoen opgepakt en komen we met een realistisch wetsvoorstel om de balans tussen koeien, grond, water en natuur te herstellen. De meeste melkveehouders merken hier overigens weinig van, omdat ze nu al aan de grondgebondenheidsnorm voldoen. Daarbij maken we het ook nog eens aantrekkelijk voor melkveehouders om samen te gaan werken met akkerbouwers.” We beseffen dat we hiermee ingrijpen in de structuur van de Nederlandse landbouw. Daarom dienen we het voorstel niet gelijk in, maar starten we met een consultatieronde. We willen namelijk graag weten wat boeren, burgers en buitenlui ervan vinden, en wat nog anders en beter kan aan ons voorstel.” Oplossingen voor grote maatschappelijke uitdagingen De landbouwsector kampt al decennia met een opeenstapeling van problemen: een te hoge stikstofuitstoot, slechte waterkwaliteit, verminderde biodiversiteit en onduidelijk beleid van de overheid. Het wetsvoorstel biedt hiervoor drie concrete oplossingen: Grondgebonden melkveehouderij: Duidelijke normen voor grasland per koe, zodat bedrijven in balans zijn met hun grond. Maatschappelijke landbouwgebieden: Boeren die maatschappelijke diensten leveren, ontvangen hiervoor een structurele vergoeding van €1000 tot €2500 per hectare. Verantwoorde mestafzet: Mest wordt binnen 100 kilometer of binnen drie regio’s afgezet, om overschotten en milieuschade te voorkomen. Vervolgtraject De wet gaat maandag na de presentatie in internetconsultatie. Iedereen kan de komende maand reageren. Daarna wordt het wetsvoorstel met memorie van toelichting voorgelegd aan de Raad van State voor advies. Korte intro: https://www.youtube.com/watch?v=4U47Tf0IHdU Langere toelichting, wat regelt het voorstel: https://www.youtube.com/watch?v=WAQsDLViQho Harm (s)preekt uit zijn boerenhart: https://www.youtube.com/watch?v=bRjKn7JgmpQ

Nieuwe reacties

Harm Holman verdient alle respect

Door Jelle Feenstra, Een verrader van de sector. Een mislukte boer die z’n gram probeert te halen. Zelfs dieptrieste anonieme oproepen om even af te rekenen met hem. NSC-Kamerlid Harm Holman is de Sjaak en hoeft zich de komende weken niet te vertonen op het platteland. Dat is raar, want het enige wat hij doet is zoeken naar perspectief voor een gewond rondzwalkende landbouwsector. Even kort samenvatten wat er is gebeurd. In het Kamerdebat van afgelopen woensdag eiste Holman dat landbouwminister Femke Wiersma (BBB) snel aan het werk gaat met een voorstel van milieuorganisaties voor strengere stikstofmaatregelen. Sterker nog, hij vindt dat dat de demissionaire minister in gesprek moet gaan met de door haar partij zo verfoeide milieuorganisatie MOB. Wat Holman daadwerkelijk zegt tegen de landbouwminister is dit: ‘Luister nu eens een keer naar de maatschappelijke organisaties en ga daar op acteren. In plaats van continue alles vooruitschuiven en maar blijven roepen dat de landbouw in Nederland het zo goed doet. Ga aan de slag met de zorgen die er wel degelijk zijn en kom eens met een plan om de landbouw een maatschappelijk geaccepteerde plek te geven in het snel drukker wordende Nederland, dat amper nog weet wat landbouw inhoudt.’ Wie Holman een beetje kent, weet dat hij de controverse niet schuwt en chargeert om dingen los te maken. Zo trok hij, om z’n boodschap duidelijk te maken, een vergelijk tussen landbouwminister Femke Wiersma en een koe die tien keer geïnsemineerd wordt, maar niet zwanger wil worden. Oftewel: je kunt tien keer proberen om de minister ervan te overtuigen dat actie nu echt nodig is, maar als de boodschap dan nog niet landt, moet je misschien een keertje afscheid nemen.’ Leiden in last, de hele Kamer in rep en roer en iedereen gaat weer los op de vorm. Terwijl de inhoud onbesproken blijft. Femke aanvallen is in de landbouwsector een doodzonde die je inmiddels bijna met je leven moet bekopen. Terwijl je het zo langzamerhand toch echt wel een keertje moet hebben over de inhoud. Vriend en vijand roepen inmiddels al zeven jaar om een heldere landbouwstructuurvisie en het is inmiddels wel duidelijk dat die niet gaat komen van de BBB. Uitgerekend de partij die zich daarmee onsterfelijk had kunnen maken. De BBB heeft écht veel goed gedaan voor de landbouwsector en deze in Den Haag weer op de kaart gezet. Diep respect voor hetgeen Caroline heeft neergezet. Maar het is nu ook tijd om een volgende stap te maken: hoe gaan we de landbouw een nieuw tijdperk inbrengen, wat is daar voor nodig en hoe kunnen we ons plaatsje blijvend verdienen in een veranderende wereld. De BBB blijft maar volharden in het verdedigen van oude structuren en belangen en daarmee verlies je vroeg of laat de strijd. Slechts dat is de boodschap die Holman probeerde over te brengen en hij wordt er, als voormalig melkveehouder, genadeloos op afgerekend. Terwijl hij, uit diepe liefde voor zijn sector, als enige het lef heeft de moeilijke discussie te openen en te voeren. De sector zou hem moeten omarmen.

Nieuwe reacties

Muurvast

Sinds de uitspraak van de Raad van State 18 december 24 zit de vergunningverlening muurvast. Daarnaast zijn duizenden activiteiten die de laatste vijf beoordeeld zijn als legaal ook illegaal geworden. Daarnaast is de legalisering van PAS knelgevallen verder weg dan ooit. Vandaag heeft zelfs provincie Gelderland een vergunningstop afgekondigd voor alle activiteiten. Is dit nodig? NEE!!!!!! Stikstof wordt door overheid en de rechtelijke macht gezien als DE beoordelingscriteria in de significante negatieve effecten op de natuur. ONZIN! WAAROM? Zie de beschrijving hieronder. Artikel 6 lid 3 HR: "Voor elk plan of project dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van het gebied, maar afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor zo'n gebied, wordt een passende beoordeling gemaakt van de gevolgen voor het gebied, rekening houdend met de instandhoudingsdoelstellingen van dat gebied. Gelet op de conclusies van de beoordeling van de gevolgen voor het gebied en onder voorbehoud van het bepaalde in lid 4, geven de bevoegde nationale instanties slechts toestemming voor dat plan of project nadat zij de zekerheid hebben verkregen dat het de natuurlijke kenmerken van het betrokken gebied niet zal aantasten en nadat zij in voorkomend geval inspraakmogelijkheden hebben geboden." In de Omgevingsregeling artikel 4.15 wordt Aerius calculator als een verplicht instrument ingezet. In rechtsspraak wordt een berekende depositie toename gezien als significant negatief effect en toegepast bij passende beoordeling. JUIST? NEE! In een brief aan SSC twee jaar geleden omschrijft de toenmalig minister het zo: AERIUS is een beslissingsondersteunend instrument en dient daarmee als hulpmiddel voor vergunningverlening. Een rekenuitkomst van AERIUS is op zichzelf onvoldoende om een vergunningsaanvraag te beoordelen. Ook kunnen er, naast stikstofdepositie, nog andere drukfactoren op de natuur zijn die in de beoordeling betrokken worden. Brussel schrijft het volgende voor als passende beoordeling: https://www.natura2000.nl/sites/default/files/Bibliotheek/Europa/CEC%202018%20Bepalingen_Art_6_HR_Nov_2018_NL.pdf De vereiste gegevens moeten actueel zijn (C-43/10, punt 115) en kunnen waar van toepassing de volgende kwesties omvatten: o structuur, functie en rol van de natuurwaarden van het gebied; o de oppervlakte, representativiteit en mate van instandhouding van de habitattypen in het gebied; o populatieomvang, mate van isolatie, ecotype, genenpool, leeftijdsstructuur en mate van instandhouding van de in het gebied aanwezige soorten die worden vermeld in bijlage II bij de habitatrichtlijn of van de vogelsoort waarvoor een bepaalde SBZ voor vogels is aangewezen; o andere in het gebied vastgestelde natuurwaarden en ecologische functies; en o bedreigingen die van invloed zijn op of een mogelijk risico vormen voor in het gebied aanwezige habitats en soorten. Past Nederland artikel 6 lid 3 in de vergunningverlening juist toe? NEE! In de opgesomde criteria voor een passende beoordeling (laatste stukje tekst uit Brussel) zou bij het laatste punt stikstof een rol kunnen spelen. Maar heeft elke stikstofdepositie boven 0.005 mol een negatief effect op de instandhoudingsdoelstelling? Natuurlijk niet! Dat Aerius een toename van stikstof berekent betekent niet automatisch dat de natuur op omvallen staat !!!! Heel veel natuur met overbelaste hexagonen staat er fantastisch voor!!!! Het ontbreekt in Nederland aan valide veldonderzoek die de feitelijkheid weer geeft tov van de nulsituatie ten tijde van de aanwijzing. En dat niemand dit ziet en maar blijft hangen in het frame is bijzonder, zelfs nu we het hele land door de stikstof naar te kloten laten gaan. Kabinet, toon daadkracht!!!!!!

Nieuwe reacties

pipo

@pipo

Topics
0
Reacties
1
Volgers

Over mij

Leeftijd: 57jr
Laatst online: 1u geleden

Bedrijven

Ervaring

Ik heb ervaring met de volgende machines:

Merk / type Waardering