Koolstof (CO2) rechten

Reductie van CO2 emissie biedt ruimte voor andere activiteit

De handel in emissierechten moet minder uitstoot en duurzaamheid stimuleren. Minder uitstoot levert immers winst op en teveel uitstoot maakt dat je bij moet kopen.

In december 2015 werd het klimaatakkoord van Parijs gesloten. Duidelijk is dat alles uit de kast moet worden gehaald om de ambities van het akkoord te halen. De EU maakt hier afspraken voor en Nederland vertaalt deze in beleid. Toch wordt nog lang niet alles geregeld en blijven potentiële emissiereducties liggen, bijvoorbeeld vanwege geldgebrek. Dit potentieel kan worden benut via een marktinstrument dat financiële waarde toekent aan emissiereducties. Hierdoor wordt investeren in de projecten aantrekkelijker. De emissiereductie wordt onafhankelijk vastgesteld en per ton CO2-eq wordt één certificaat verstrekt. Partijen die (vrijwillig) willen investeren in het klimaat en zo willen bijdragen aan het halen van ‘Parijs’ kunnen deze certificaten kopen.

De Stichting Nationale Koolstofmarkt (SNK) ondersteunt de vrijwillige, nationale koolstofmarkt door plannen te beoordelen en certificaten uit te geven voor geverifieerde emissiereductie. SNK komt voort uit de Green Deal Nationale Koolstofmarkt, die in mei 2017 werd ondertekend door het Rijk, bedrijven, lokale initiatieven en natuur- en milieuorganisaties.

Handel in koolstof certificaten is op verschillende manieren mogelijk

Voorbeelden van projecten die via de koolstofcertificaten van SNK worden gestimuleerd zijn, bijv.:

• Het verhogen van de grondwaterstand in veenweidegebieden om veenoxidatie en daarmee uitstoot van broeikasgassen te voorkomen.
• Vermindering van de methaanuitstoot bij runderen d.m.v. toedienen van voedingssupplementen.
• Revitaliseren of aanplant van bossen.
• Benutten van warmte van rioolwater voor verwarming van nutsgebouwen.
• Bescherming van kwelders voor koolstofopslag (‘blue carbon’).
• Recycling van cellulose uit rioolslib.
• Het uitstrooien van olivijn op schouwpaden langs het spoor om CO2 uit de lucht te halen.

Wanneer komt een project in aanmerking?

Een project komt bij SNK alleen voor koolstofcertificaten in aanmerking als de emissiereductie werkelijk is gerealiseerd (dat wordt gemeten en geverifieerd) en additioneel is aan beleid of aan gangbare praktijk. Bijvoorbeeld, als een project al bij wet of afspraken verplicht is, krijgt het geen koolstofcertificaten. Dubbeltelling wordt zo voorkomen. Het bestuur stelt daar regels voor vast, ook op basis van ervaring met het EU ETS, Kyoto Protocol en bestaande standaarden zoals Gold Standard en Verified Carbon Standard en het ‘Californische model’. De Commissie van Deskundigen geeft daar advies over.

Is deze handel hetzelfde als het EU-emissiehandelssysteem (ETS)

Elk Europees bedrijf dat meer dan 25 duizend ton CO2-uitstoot doet verplicht mee aan de handel in emissierechten. Per jaar krijgt elk bedrijf een aantal emissierechten.

Het ETS richt zich dus op de grote uitstoters van CO2, zoals grote energiebedrijven, staal-, papier- en chemische industrie. SNK richt zich op projecten in overige sectoren. Sommige projecten onder SNK, zoals kleinschalige zonne-energieprojecten, kunnen indirect, via de stroommarkt, wel doorwerken in het ETS. Binnen SNK maken partijen hierover afspraken.

Is de uitstoot überhaupt goed vast te stellen?

Een betrouwbare meting is essentieel voor het kwaliteit van de certificaten. De projectresultaten worden daarom door onafhankelijke instellingen of deskundigen geverifieerd, volgens de regels zoals door SNK vastgesteld.

Met het oog op de kosten kunnen kleinschalige projecten, net als bij internationale koolstofstandaarden, volstaan met meer eenvoudige controles. Een klein project dat, bijvoorbeeld, boilers vervangt door meer efficiënte, mag volstaan met een controle om de zoveel jaar in plaats van een jaarlijkse controle.

Blijft de emissiereductie in de sector waar het project wordt uitgevoerd of verhuist deze naar de sector van de koper?

Conform de uitleg hierover in de zienswijze van het Ministerie EZK telt de emissiereductie van een project mee bij de totale emissiereductie van de sector waarbinnen het project plaatsvindt. De emissiereductie ‘verhuist’ dus niet mee naar de sector van de koper van het certificaat. Bijvoorbeeld, wanneer een project in de sector landbouw emissies reduceert en de certificaten ervan worden gekocht door een bedrijf in de sector transport, dan telt de emissiereductie van het project mee met de emissiereductie van Landbouw.