Verduurzaming van de landbouw: natuur in afgelopen decennia grotendeels hersteld!

De natuur heeft zich vanaf 2000 fors hersteld van de klap die zij in de zeventiger en tachtiger jaren van de vorige eeuw heeft opgelopen. Sinds 1990 is de stikstofemissie meer dan gehalveerd. Dat heeft er onder andere toe geleid dat de verspreiding van 45% van de essentiële flora en fauna is toegenomen en die van ruim 40% stabiel is gebleven. Helaas is 12% van de habitattypische soorten er op achteruitgegaan. Voor die achteruitgang zijn vooral andere factoren dan stikstof verantwoordelijk, zoals verdroging. Dat blijkt uit analyse van gegevens van natuurorganisaties, uitgevoerd door de stichting Samenleving, Landbouw en Natuur (SLN). Maatschappelijke balans De stichting SLN streeft naar een goede balans tussen de samenleving, de landbouw en de natuur. De stikstofwet (wet stikstofreductie en natuurherstel 2021) herbergt veel elementen in zich, die dit doel in de weg staan. Het is duidelijk dat deze wet leidt tot polarisatie binnen de samenleving en het is onduidelijk in hoeverre zij bijdraagt tot een significante verbetering van de natuur. Een open en eerlijke dialoog ontbreekt. Wat we zien is maatschappelijke chaos, onrechtvaardigheid en pompen van een enorme hoeveelheid geld in het oplossen van een probleem, waarvan de onderbouwing door een groot deel van de samenleving niet wordt gedeeld en de wetenschappelijke feiten niet eenduidig zijn. Het volledige rapport kunt u inzien en downloaden vanaf onze website: https://samenlevinglandbouwnatuur.nl/natuur-anno-2023-vallen-of-opstaan-ontwikkeling-van-soorten-vanaf-2000/

LTO: ‘De Groot (D66) moet uitspraak terugnemen’

LTO is verbolgen over de uitspraken van D66-Tweede Kamerlid Tjeerd de Groot in de Telegraaf van vandaag waarin hij met betrekking tot het Landbouwakkoord stelt dat de handtekening van LTO ‘niets’ waard is. Dat is opnieuw een respectloze uitspraak van de landbouwwoordvoerder van de tweede coalitiepartij van Nederland. LTO eist dat deze uitspraken worden teruggenomen. Het is onwerkelijk om met een kabinet te onderhandelen over herstel van vertrouwen en een wenkend toekomstperspectief als één van de coalitiepartijen zich op deze manier uitlaat. De uitspraken van De Groot zijn wat LTO betreft extra opvallend omdat D66 vóór een eerdere motie om tot een Landbouwakkoord te komen heeft gestemd. Bovendien is de partij onderdeel van het kabinet-Rutte IV dat vorig jaar de aanbevelingen van Johan Remkes onomwonden heeft overgenomen. Aanbevelingen die als essentie hebben: werken aan het herstellen van vertrouwen, verbeteren van het gesprek tussen overheid en de agrarische sector, en het schetsen van een wenkend toekomstperspectief. Het (proberen te) komen tot een Landbouwakkoord is daarbij een essentieel middel en is door het kabinet stevig opgepakt. Dat vervolgens op deze manier over een van de onderhandelende partijen in dat akkoord wordt gesproken, is ronduit ongepast. LTO-voorzitter Sjaak van der Tak: “Veel mensen werken op dit moment keihard om te komen tot een akkoord dat stappen zet in het herstellen van vertrouwen én een wenkend perspectief moet bieden voor boeren en tuinders. Of dat gaat lukken is zoals bekend lastig; op de inhoud schuurt het en dat hoort ook zo in een volwassen proces. Maar als een coalitiepartij zich niet meer op de inhoud maar op een van de deelnemers van het akkoord stort, dan kan ik dat niet anders dan ernstig noemen. Het schaadt het aanzien van de politiek. Deze onnodig polariserende en grievende uitspraken moeten van tafel worden genomen door D66, door Kamerlid Tjeerd de Groot.”

Weiland van boer Joris ligt bezaaid met stukjes zonnepaneel na grote brand

Het weiland van melkveehouder Joris Buijs ligt vol met scherven van zonnepanelen en stukjes plastic. Die dwarrelden maandagmiddag neer na de grote brand bij transportbedrijf Axell Logistics in Etten-Leur. De 250 koeien vam boer Joris kunnen daardoor voorlopig niet naar buiten. Waar je ook rondkijkt op het erf van Joris Buijs, overal liggen zwarte deeltjes. Hij pakt er een emmer bij. "Dit is wat we alleen al hier rond de staldeuren hebben opgeraapt." In de emmer zitten restjes van plastic flessen, isolatiemateriaal en stukjes van zonnepanelen. Vooral die laatste kunnen heel gevaarlijk zijn voor zijn 250 koeien. "Als dit tussen het gras zit dat de koeien eten, dan kan hun maagwand kapot worden geprikt. Als dat gaat ontsteken kunnen de koeien daaraan overlijden." Joris en zijn vrouw Anita hoorden in de ochtend al van de brand bij het transportbedrijf. "Ik kreeg een berichtje van een kameraad," vertelt Joris. "Maar de wind stond gunstig, dus ik hoopte dat we geluk zouden hebben." Maar na een uur draaide de wind en kwam de zwarte rook recht op de stallen van Joris en Anita af. Anita omschrijft: "Het leek wel of er zwarte sneeuw naar beneden dwarrelde. We hebben hals over kop plastic over de voersilo's gelegd zodat die troep niet in het eten van de koeien terecht zou komen. En we hebben de staldeuren meteen afgesloten. Als geluk bij een ongeluk waren onze koeien nog binnen na de winter." Toch zijn er grote zorgen. Want hoe krijgen ze de duizenden deeltjes plastic en zonnepaneel weer uit hun weiland? "We weten echt nog niet hoe we dit schoon moeten maken. We zullen de weilanden moeten gaan inspecteren en moeten uitrapen. Maar die klus is niet zomaar geklaard, dat gaat waarschijnlijk weken duren. Dat kost veel tijd en geld. En tot die tijd moeten de koeien noodgedwongen binnenblijven." Joris en Anita hebben al eens een soortgelijke situatie meegemaakt. "In 1999 is er hier een straaljager neergestort. Toen zijn vijftig militairen drie dagen lang bezig geweest om de weilanden uit te kammen en schoon te maken. Ik hoop dat we nu hulp zullen gaan krijgen van Axell Logistics, maar we hebben nog niets van het bedrijf gehoord."Daar komen nog de zorgen bij of de voedselveiligheid door de brand in gevaar is gebracht. Joris legt uit: "Je weet niet wat voor eisen Campina gaat stellen. In het slechtste geval kan het zijn dat ze onze melk straks misschien niet meer af willen nemen."

Boeren in Noord-Holland extra hard geraakt door nieuwe stikstofmaatregelen

Boeren in het grootste deel van Noord-Holland worden extra hard geraakt door de nieuwe stikstofmaatregelen die landbouwminister Adema afgelopen vrijdag heeft aangekondigd. "Dit is landbouwkundig volledig tegenstrijdig, dat krijg je als je iemand naar Brussel stuurt die niet weet wat hij doet", zegt melkveehouder Gerard Veldt uit Castricum. "Ze hebben Adema bij de ballen en ons ook" Maar in Brussel zijn ze al langer ontevreden over de waterkwaliteit in landbouwgebieden in Nederland. De minister is daarom gesommeerd op 1 januari 2023 de beperkingen al in te voeren. "Ze hebben Adema bij de ballen en ons ook. We worden eigenlijk gechanteerd", zegt Jack Rijlaarsdam, deskundige in het stikstofdossier voor belangenorganisatie LTO in Noord-Holland. "Als we namelijk niet luisteren wordt de hele derogatie niet meer afgegeven en is er ook geen afbouwfase meer." Eén van de maatregelen voor een betere waterkwaliteit is dat op drie meter brede stroken langs waterwegen niet meer bemest mag worden. "En we hebben natuurlijk veel water in Noord-Holland", zegt Rijlaarsdam, die zelf ook melkveehouder is in Stompetoren. "Dat kost mij vier à vijf procent van mijn grond die ik niet mag bemesten." Melkveehouders kunnen zo minder mest kwijt en akkerbouwers hebben ingezaaide stroken waar de gewassen niet van bemest kunnen worden.

Plan van Rijk voor voorkeursrecht op boerengrond alarmeert LTO en juristen

kreeg onderstaand artikel via LinkedIn Plan van Rijk voor voorkeursrecht op boerengrond alarmeert LTO en juristen Arend Clahsen In het kort Plan betekent dat een boer grond eerst aan de overheid moet aanbieden als daar een claim op rust. De potentiële ingreep is onderschat omdat lagere overheden en media dachten dat het om een stikstofmaatregel ging. Juristen en LTO waarschuwen dat de waarde van boerengrond en de rechtszekerheid onder druk komen te staan. Het Rijk onderzoekt een verregaande stap om de zeggenschap over boerengrond in Nederland te vergroten. Met een eerste recht op koop als een boer akkers of weilanden wil verkopen, wil de Rijksoverheid andere boeren, speculanten en derden de loef af kunnen steken. Met een voorkeursrecht op agrarische grond krijgt het Rijk veel meer invloed op de inrichting van het landelijk gebied. Juristen en LTO Nederland waarschuwen voor potentieel grote gevolgen. Zo kan de grond in waarde dalen als boeren worden beperkt in hun verkoopmogelijkheden. Het plan dreigt het wantrouwen tussen boeren en Den Haag verder te vergroten. Niet in de laatste plaats omdat het voorgestelde instrument opduikt in een pakket met kabinetsmaatregelen uit november om de stikstofcrisis aan te pakken. Op het platteland leeft al het gevoel dat de stikstofkwestie misbruikt wordt om andere doelen te verwezenlijken. Vorig jaar reageerden boeren bijvoorbeeld furieus toen tijdens de boerenprotesten een kaart uitlekte waarop de bouw van 25.000 woningen in het boerendorp Stroe was geprojecteerd. De provincie ontkende snel dat het om een concreet plan ging, maar in de beeldvorming was het kwaad was al geschied. Eerste recht op koop Tot nu toe is de alinea in het pakket uit november over het voorkeursrecht door media en lagere overheden gelezen als een eerste recht op koop van stikstofrechten zodra een boer stopt. Maar dat is niet het geval. De tekst slaat namelijk op de grond zelf: 'Daarnaast verkent het kabinet de wettelijke mogelijkheden om een voorkeursrecht te kunnen leggen op grond met een agrarische functie. Dit biedt het Rijk en de provincies de mogelijkheid om te sturen op het gebruik van de agrarische grond, geeft aan de voorkant regie in gebiedsprocessen en over keuzes in het landelijk gebied, bijvoorbeeld ten aanzien van extensivering, en biedt de mogelijkheid om speculatie tegen te gaan.' De hamvraag is waarom het Rijk en stikstofminister Christianne van der Wal het instrument aan de gereedschapskist willen toevoegen. Er bestaat namelijk al een Wet voorkeursrecht gemeenten - die in de praktijk niet door het Rijk zelf wordt gebruikt - waarmee overheden een eerste recht op koop kunnen uitoefenen als boerengrond een niet-agrarische bestemming krijgt zoals een woonwijk of een bedrijventerrein. Nadere informatie volgt pas als de maatregel verder is uitgewerkt. Volgens het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit zal dat voor 1 april gebeuren. Het ministerie bevestigt in een korte reactie dat inderdaad een uitbreiding van het voorkeursrecht wordt onderzocht. 'Voor gronden die een niet-agrarische functie hebben of krijgen, bestaat de mogelijkheid van een voorkeursrecht al op grond van de Wet voorkeursrecht gemeenten. Het kabinet verkent de wettelijke mogelijkheden om een voorkeursrecht te kunnen leggen op grond met een agrarische functie.' Dat zou een majeure uitbreiding betekenen van de mogelijkheden voor de overheid om in te grijpen op de eigendomssituatie en de verhandelbaarheid van grond in landelijk gebied. Het ministerie gaf geen concreet antwoord op vragen van het FD waarom de maatregel opdook in het document met stikstofmaatregelen uit november. In het verleden is het voorkeursrecht veelal door gemeenten gebruikt bij de voorbereiding van bouwplannen, zoals bij grote woningbouwlocaties in de jaren tachtig en negentig. Meer recent claimde de gemeente Zeewolde in Flevoland met de wet alvast boerengrond voor het datacenter van Meta dat uiteindelijk niet doorging. Het recht op eerste koop voorkomt dat speculanten snel weilanden opkopen, vooruitlopend op de waardestijging bij wijziging naar bouwgrond. Maar dat speculatieargument vervalt bij omvorming naar minder intensief agrarisch gebruik of natuur. De economische waarde daalt dan. 'Vergaand en onwenselijk' LTO Nederland noemt het voorstel zeer vergaand en onwenselijk. 'Het is de vraag of de overheid dit alleen wil inzetten voor stikstof, of voor natuurherstel of ook voor bijvoorbeeld klimaat en het bodem- en waterbeleid', zo laat een woordvoerder weten. Daarnaast vreest de organisatie voor waardedalingen van agrarische grond als de overheid prijsbepalend wordt en niemand anders kan meebieden. 'Bij woningbouw zien we al dat het voorkeursrecht een prijsdrukkend effect heeft. Maar dan is dat nog altijd boven de landbouwwaarde. Bij het omzetten naar natuur zou een nog sterker prijsdrukkend effect kunnen optreden, omdat de grond dan veel minder waard wordt.' 'We onderzoeken nog welke juridische consequenties hieraan vastzitten', aldus de LTO-woordvoerder. 'Belangrijk daarbij is dat de rechtsbescherming voor de agrarische ondernemers intact blijft.' 'Geen wildwest-taferelen in handel stikstofruimte' In het najaar ontstond ophef nadat Rijkswaterstaat en Schiphol tientallen boeren had uitgekocht om ruimte te maken voor vliegverkeer en wegenprojecten. Allerlei partijen die ruimte proberen te kopen, zou tot wildwesttaferelen in de handel in stikstofrechten leiden. Navraag bij stikstofmakelaars en projectontwikkelaars leert dat dit niet op grote schaal speelt. Vooral de overheid zelf roert zich als externe partij, via het agentschap Rijkswaterstaat en staatsdeelneming Schiphol. 'De handel is vooral van landbouw naar landbouw, van groen naar groen zoals we dat noemen, en incidenteel doet iemand van buiten navraag', stelt Frans Evers, makelaar in productierechten. Ook Dick Waiboer van Klaver Agrarisch Vastgoed ziet dergelijke taferelen niet. 'En het Rijk kan speculatie eenvoudig een halt toeroepen door een schot te zetten tussen de handel in ammoniak (landbouw, red.) en de rechten voor stikstofoxiden en -dioxiden (vervoer en industrie, red.).' Dan zouden partijen van buiten niet langer gebruik kunnen maken van de stikstofruimte van boeren. Verbazing bij juristen Juristen verbazen zich erover dat het voorkeursrecht als een duveltje uit een doosje naar buiten komt. Het is volgens hen ten eerste niet duidelijk wat de overheid precies met het eerste recht tot koop wil bereiken. Ten tweede valt het juristen op dat niet eens meer sprake hoeft te zijn van een voorziene bestemmingsplanwijziging om het recht op eerste koop in te roepen. Ten slotte doet het voorkeursrecht in hun ogen op korte termijn weinig om de stikstofcrisis op te lossen. 'Het voorkeursrecht is van oudsher gericht op onroerend goed zoals grond en gebouwen', zegt Ferdinand Hoogewoud, grondzakenadviseur en jurist bij advies- en ingenieursbedrijf Arcadis. 'De stikstofruimte kan als een zogeheten roerend goed worden benaderd en hangt aan de milieuvergunning van het boerenbedrijf.' Ook als de grond en de opstallen worden geclaimd en uiteindelijk gekocht, betekent dat niet automatisch dat de stikstofruimte ook naar de overheid gaat. Tenzij de wet wordt aangepast voor roerende zaken. Maar dat zou volgens Hoogewoud 'gelegenheidswetgeving' zijn, die later onbedoelde gevolgen zou kunnen hebben. En dan nog blijft het voorkeursrecht passief omdat de overheid afhankelijk is tot het moment dat een boer wil verkopen. Terwijl de stikstofcrisis nu actie vereist. Voor stikstofreductie op korte termijn is het uitkopen en eventueel onteigenen van zogeheten piekbelasters veel gerichter. 'Onteigenen is actief. Als het nu nodig is, pak je het af', zegt Jacques Sluysmans, advocaat bij van Van der Feltz advocaten en hoogleraar Onteigeningsrecht in Nijmegen. Gebrek aan details Daarnaast is het gebrek aan details een zorg. 'Men probeert alles uit de kast te halen voor de stikstofcrisis, maar in potentie is dit verstrekkend', waarschuwt advocaat bestuursrecht Alexandra Danopoulos van advocatenkantoor Ploum. 'En er wordt niets over uitgelegd. Mij is niet duidelijk wat het Rijk wil bereiken door die grond te kopen. Vinden er na de koop nog agrarische activiteiten plaats of is het om een andere ontwikkeling mogelijk te maken? Komt er iets over duurzame energieopwekking te staan, of over woningbouw? Wat zijn de mogelijkheden om bezwaar te maken? Welke redenen kunnen er worden aangevoerd? Ik ben heel benieuwd naar de rechtsbescherming.' De inzet is dat het voorkeursrecht op 1 april 2024 in de nieuwe Omgevingswet wordt opgenomen, blijkt uit antwoorden op Kamervragen. 'Het is van belang dit proces in de gaten te houden', aldus Danopoulos. 'Het voorkeursrecht is een ingrijpend instrument dat een beperking inhoudt op het gebruik van de grond. Als dat recht wordt uitgebreid is het per definitie belangrijk dat dit transparant gebeurt en dat er gelobbyd kan worden.' Volgens LTO Nederland kan de uitbreiding van het voorkeursrecht boeren belemmeren in hun vrije keuze om door te gaan of te stoppen. 'Er bestaat een risico dat als het voorkeursrecht heel lang op een gebied blijft liggen, en beperkingen voor boeren steeds groter worden, er in theorie niet verkocht hoeft te worden, maar in de praktijk er bijna geen andere keus meer is.'

Raben


Topics
0
Reacties
0
Volgers

Over mij

Leeftijd: onbekend
Laatst online: 10u geleden

Bedrijven

Ervaring

Ik heb ervaring met de volgende machines:

Merk / type Waardering