Onderzoekers: mestbeleid is puur wanbeleid

Bron LC Mestinjectie en het afsluiten van mestkelders zorgen niet voor een vermindering maar juist voor een verhoging van de stikstofuitstoot. Opmerkelijke conclusies trokken de onderzoekers Annette van der Knaap en Peter Vanhoof gisteren in Heerenveen over het Nederlandse mestbeleid. Ze deden dat op een bijeenkomst van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond. De Belgische bodemonderzoeker Vanhoof omschreef de inzet van politiek Den Haag op emissie-arme stalsystemen zelfs als ‘puur wanbeleid’. ,,Dat is het slechtste wat je kunt doen. Het afsluiten leidt tot zuurstofgebrek waardoor de drijfmest snel aan kwaliteit inboet. Bij het uitrijden van die mest gaat juist ontzettend veel stikstof verloren. Veel meer dan bij de traditionele roostervloeren. Daarnaast is het ontploffingsgevaar in die afgesloten mestkelders enorm.” Ook het al decennia oude overheidsbeleid dat drijfmest geïnjecteerd moet worden in de grond, is allesbehalve effectief. Dit injecteren tast het bodemleven zodanig aan dat gras of andere gewassen minder goed in staat zijn om de stikstof op te nemen. Van der Knaap hield daarom een pleidooi voor een herintroductie van het bovengronds mest uitrijden. De aanwezige boeren reageerden onthutst. De sector heeft de afgelopen jaren tientallen miljoen euro’s geïnvesteerd in peperdure vloersystemen, omdat dit de stikstofuitstoot zou beperken. Daarnaast geldt de verplichting voor mestinjectie nu ook voor klei- en veengrond. Het kabinet schroeft deze verplichtingen verder op nu de Raad van State mei vorig jaar het stikstofbeleid heeft afgeschoten en duidelijk heeft gemaakt dat de veehouderij meer stikstof moet besparen voor het behoud van kwetsbare natuurgebieden. Vanhoof: ,,Deze problematiek gaat ook in België spelen. Ik heb binnenkort hierover overleg met onze landbouwminister. Ik zal hem dringend adviseren om het Nederlandse beleid niet over te nemen.” Boeren kunnen zelf ook een forse bijdrage leveren aan een vermindering van de stikstofuitstoot en daarbij hun bedrijfsrendement verhogen, zo betoogde het tweetal. Volgens hen voeren sommige boeren hun koeien te eiwitrijk in de hoop de melkproductie te verhogen. Dat overdadig voeren resulteert echter vaak niet in meer melk, maar wel in meer ammoniak (lees stikstof) in de mest, met daardoor een grote kans op vervluchtiging naar het milieu. ,,De verschillen zijn enorm”, verklaarde Vanhoof op basis van een onderzoek onder 135 boeren. ,,De ammoniak-uitstoot uit drijfmest van koeien die goed gevoerd werden, lag zes keer lager dan de uitstoot uit drijfmest van slecht gevoerde dieren.” Ook op kunstmest kunnen boeren nog veel besparen, verklaarde Van der Knaap. ,,Er wordt al veel minder gestrooid dan vroeger, maar het kan nog veel minder. Net als mestinjectie verarmt ook kunstmest het bodemleven. Daardoor is gras minder goed in staat om stikstof uit de drijfmest op te nemen.” Het kabinet wil 350 miljoen euro uittrekken voor het opkopen van veebedrijven rondom natuurgebieden. De onderzoekers stellen echter dat het overheidsgeld beter besteed kan worden aan het voorlichten van veehouders hoe ze hun vee het beste kunnen voeren. Wat is volgens hen de verklaring dat Den Haag in hun ogen de plank volledig misslaat bij het mest- en ammoniakbeleid? Van der Knaap: ,,Op het het landbouwministerie is een groot gebrek aan landbouwkundige kennis. Ze varen blind op Wageningen University, die echter zijn onderzoeken deels moet financieren met geld van het bedrijfsleven dat ook weer zijn belangen heeft. Zo werkt dat helaas.” Zelf is hun onderzoek ook gefinancierd door derden, door boerenorganisatie VBBM (Vereniging voor Behoud van Boer en Milieu) en enkele bedrijven om precies te zijn. ,,,Maar er is op ons geen enkele, maar dan ook geen enkele druk uitgeoefend”, bezweert Van der Knaap.

FDF-bestuurder Van Maanen: ‘Samen vuist maken tegen linkse VVD en CDA belangrijker dan ooit’

Het door de Farmers Defence Force geïnitieerde Landbouw Collectief noemt hij "een tegenhanger van de Groene 11, een samenwerkingsverband van natuur- en milieuorganisaties." Voorts zegt hij: "Het is belangrijker dan ooit dat we samen een vuist maken tegen de overheid." Jeroen van Maanen is de woordvoerder en slimme strateeg binnen de FDF. In gesprek met Nieuwe Oogst, het blad voor de leden van de oude Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO), doet hij uit de doeken waar zijn organisatie voor strijdt. Een citaat uit het gesprek: "'Het nuchtere boerenverstand moet terug in de politiek. Welke politieke partij dat brengt, maakt mij niet uit. VVD en CDA zijn te veel links georiënteerd. Maar ik geloof niet dat democratie werkt voor de boeren. We zijn naar verhouding met zo weinig boeren dat we ook weinig invloed hebben in de politiek. Dat is een groot verschil met pakweg vijftig jaar geleden. Belangrijkste politieke items zijn de vluchtelingen en het klimaat. Hoe dan ook, er moet meer ruimte komen voor meer boerenverstand. Het is spannend wat er in het Brabantse politieke bestuur gaat gebeuren. Daar wordt gewerkt aan een coalitie met VVD, CDA en Forum voor Democratie. Vaak loopt Brabant voor op de rest van Nederland."

Boeren en milieu hebben baat bij herverkaveling

[b]Deel het weideland efficiënt op, dan kunnen melkveehouders beter uit de voeten en wint de natuur, stelt Pieter Winsemius, oud-minister van volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en milieubeheer voor. Opinie Pieter Winsemius:[/b] Welk beleid kan leiden tot een lagere stikstofbelasting en tegelijk rekenen op draagvlak onder melkveehouders? Zo’n beleid begint idealiter met een visie: welk eindspel heb je voor ogen over, zeg, 30 jaar, om vervolgens vanuit die verre toekomst terug te denken naar concrete maatregelen. Dat eindspel kan uitgaan van een opdeling van de huidige 1,4 miljoen hectare weideland in drie gebieden. In de eerste plaats een ‘rood’ gebied van zo’n 0,5 miljoen hectare dat optimaal is ingericht voor de hoogproductieve melkveehouderij. Door de gangbare melkveehouderij te concentreren op de meest geschikte gronden kan het overgrote deel van het huidige melkvolume van 15 miljard liter worden geproduceerd: 2,5 koe per hectare, 10.000 liter op jaarbasis per koe telt op naar 12,5 miljard liter van deze ‘rode’ grond. Door hun hogere productiviteit kunnen de veehouders optimaal concurreren op de wereldmarkt. Bovendien wordt hun stikstofuitstoot beperkt. ­Immers, dezelfde melkhoeveelheid wordt geproduceerd met een kleiner aantal koeien. Deze boeren zijn wel gebonden aan strenge milieuspelregels (Best Ecological Means). Vooral wanneer de koeien vaker op stal worden gehouden, wordt door verdergaande innovatie de uitstoot uiteindelijk vermeden. Overlevingskans voor kwetsbare weidevogels Ten tweede: een ‘oranje’ gebied (ook 0,5 miljoen hectare) dat kan fungeren als bufferzone rond steden en het huidige (groene) gebied met natuurbestemming. Een ‘brede’ landbouw combineert hier een lager productieve melkveehouderij met nevendoelstellingen. Met één koe per hectare die jaarlijks 6000 liter geeft, levert dat 3 miljard liter melk op. De lagere veedichtheid in het open weideland resulteert in een lagere stikstofuitstoot. Speciaal met stevig agrarisch natuurbeheer komt een inclusieve melkveehouderij binnen bereik, waarbij ook de uiterst kwetsbare weidevogels een overlevingskans hebben. Dat is geen luxe, maar – voordat de Raad van State het zegt – een noodzaak. Grutto en kievit wankelen en de kemphaan is nagenoeg verdwenen. Nederland heeft hier een bijzondere verantwoordelijkheid: 85 procent van de wereldpopulatie van grutto’s broedt in ons weidegebied. Rood en oranje tellen samen op tot een grotere melkproductie dan nu. Ten derde: een overloopgebied (ongeveer 0,4 miljoen hectare) met vooralsnog de oranje kleur, maar dat op termijn een andere bestemming dient te krijgen. Denk aan woningbouw, recreatie of natuur. ‘We’ moeten immers onze aanstaande landgenoten ergens huisvesten, en tevens een volwaardig Nationaal Natuur Netwerk vormgeven. Geen hapsnapmaatregelen Als dit het eindspel is, dan dienen we op korte termijn keuzes te maken. Het geeft geen pas om nu hapsnapmaatregelen te nemen, zolang ze maar optellen naar een bepaalde stikstofbeperking. Ze zijn onnodig duur en leiden niet tot de wenselijke combinatie van een moderne landbouw en een robuuste natuur. Durven onze politieke voorlieden veehouders uit te dagen tot een hoogproductieve, ‘rode’ bedrijfsvoering en daartoe de voorwaarden te creëren? Zijn zij bereid om geringere bedrijfsresultaten van veehouders in het oranje gebied te compenseren door maatregelen als ­lagere waterschapslasten en een hogere melkopbrengst? De aankomende Wet Ruimte voor Duurzaamheidinitiatieven geeft de zuivelsector mogelijkheden voor prijsafspraken onder voorwaarde van meer duurzaamheid. Minder stikstofuitstoot in combinatie met het herstel van weidevogels hebben zo’n meerwaarde. Een paar cent extra per liter melk leidt tot de hogere ‘oranje’ opbrengst met ook voor deze veehouders een goede toekomst. De beleidsvoorstellen vereisen een herverkaveling waarbij boeren met hun voeten kunnen stemmen. Kiezen zij voor een ‘rode’ bedrijfsvoering of vanwege de financiële prikkels voor vestiging in het oranje gebied? Nu dreigt grijsinkleuring van het weidegebied: noch optimaal ingericht voor de hoogproductieve veehouderij noch voor de brede bedrijfsvoering (met bijvoorbeeld een hoger waterpeil, vereist voor natuurdoelen, waterberging, ­beperken van bodemdaling en het vastleggen van CO2). Activerend ruimtelijk en milieubeleid bieden perspectief en maken repressief beleid met dwangmaatregelen overbodig. Dat beleid zou de inzet van overheid en bedrijfsleven moeten zijn. Veel jonge boeren werken daaraan mee en moeten daartoe worden uitgedaagd.

Artikel uit het FD

LANDBOUW Minder stikstof? Laat de overheid meekijken in boekhouding van boeren • Met aangepast veevoer kan stikstofuitstoot omlaag • Veeboeren houden gegevens bij in een database • Voorstel is om overheid inzicht te geven in die data Vasco van der Boon Apeldoorn/Lochem Het kabinetsvoorstel om via aangepast veevoer de stikstofuitstoot in de landbouw te verlagen, kan alleen slagen als dit te meten valt en kan worden gehandhaafd. De overheid zou daarvoor toegang moeten krijgen tot een bestaande database, de Kringloopwijzer, met daarin de productieboekhouding van veeboeren. Dat stelt veevoerfabrikant ForFarmers in gesprek met het FD. ‘De enige serieuze mogelijkheid om op korte termijn het stikstofbeleid via een aanpassing van het veevoer te handhaven, is via de Kringloopwijzer, ondanks begrijpelijke onzekerheid van de veehouders hierover’, zegt bij ForFarmers marketingdirecteur herkauwers Henry Verwaijen. ‘Daarin zitten alle noodzakelijke data in relatie tot de stikstofuitstoot.’ De Kringloopwijzer is een database met onder meer de mineralenboekhouding van melkveebedrijven. Daarin wordt bijgehouden hoeveel fosfaat en stikstof er bij een boerderij ingaat via het voer en hoeveel via vlees en melk het bedrijf verlaten. Nederlandse zuivelbedrijven stelden de Kringloopwijzer in 2016 verplicht voor melkveehouders. Sinds 1 januari bevat de Kringloopwijzer ook de emissie van het broeikasgas CO2 van het mengvoer. ‘Nederland is uniek in de wereld met dit instrument waarmee we van alle bedrijven weten hoe zij met mineralen omgaan en wat hun emissies zijn’, zegt beleidsmedewerker Willem Koops van ZuivelNL, de beheerder van de database. Ook de data van de melk die de boer levert, worden automatisch doorgegeven aan de Kringloopwijzer, net als informatie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland over het aantal dieren, wat de voerfabrikant aan de boer levert, grondanalyses en details over het ruwvoer dat de boer zelf teelt. ‘De totale boekhouding op dit gebied’, zegt ForFarmers-bestuursvoorzitter Yoram Knoop. Via dit ‘bestaande systeem’, aldus ForFarmers, valt per veehouder de input en output te meten en bij te sturen. ZuivelNL deelt deze opvatting. De boerderij zou een ideaal detailniveau zijn voor het monitoren van het beleid. Om de stikstofuitstoot te verlagen zonder dat de melkproductie of de gezondheid van dieren eronder lijden, moet het eiwitgehalte in het veevoer lokaal met maatwerk worden aangepast. Knoop van ForFarmers schat dat ‘10% stikstofreductie op korte termijn, het is eerder een kwestie van maanden dan van jaren’, mogelijk is in de veehouderij, ‘mits er draagvlak is bij de veehouders’. Dat kan volgens hem ‘vooral eerst door aanpassing in het eiwitpercentage in het veevoer’, aangevuld met aanpassingen in het mestgebruik en de huisvesting van de dieren. Het is deze aanpak waarvan het kabinet en dertien boerenorganisaties verenigd in het Landbouw Collectief voorlopig het meeste effect verwachten om Nederland van het stikstofslot te krijgen. Aangepast veevoer is een van de vorige maand gepresenteerde voorstellen, de andere zijn verlaging van de maximumsnelheid en sanering van de varkenshouderij. ForFarmers krijgt bijval van de grote coöperatieve voerfabrikant Agrifirm. Ook bestuursvoorzitter Dick Hordijk ziet de oplossing voor het controleren van de stikstofuitstoot op de boerderij in ‘precisielandbouw’. ‘De automatisering gaat heel hard, waardoor we vrij nauwkeurig kunnen gaan registreren wat de uitstoot is.’ Dat dit met het verzamelen van ‘meer data’ op de boerderij gepaard gaat, lijkt Hordijk onvermijdelijk. ‘Als je doelen hebt, heb je metingen nodig.’ Dit raakt wel ‘gevoelig gebied’, beseft ook Hordijk. Hij benadrukt dat de overheid ‘het vertrouwen’ van de boeren hierbij moet behouden met een consistent langetermijnbeleid. Daar heeft het de laatste tijd aan ontbroken, volgens de voerfabrikant. Volgens Verwaijen bestaat onder boeren ‘best veel weerstand’ tegen gebruik van boerendata door de overheid om beleid te handhaven. ‘Tegenstanders zien de potentiële nadelen, maar niet de voordelen.’ Hoe gevoelig overheidsingrijpen in het mestbeleid ligt, bleek afgelopen maanden uit de boerendemonstraties tegen het stikstofbeleid. Halverwege de jaren 90 weigerden ruim tienduizend agrariërs een mestboekhouding in te leveren bij de overheid. Efficiencyverbetering in het voerrantsoen leidt niet alleen tot minder stikstofuitstoot. Het gebruik van de Kringloopwijzer levert een gemiddeld melkveebedrijf ook €4000 tot €10.000 voordeel per jaar op door zuiniger en gerichter te voeren, te bemesten en met het land om te gaan. De ‘precisielandbouw’ waartoe het stikstofbeleid op de boerderij gaat nopen, maakt het samenspel van het voerbedrijf met de veehouders nog kennisintensiever, verwacht Knoop. ForFarmers is volgens hem nu al ‘een half consultancybedrijf’, omdat het met het verkochte voer steeds meer advies levert. Het aanwenden van de fijnmazige data van de Kringloopwijzer voor het monitoren van de stikstofnormen kan ook tegemoetkomen aan de kritiek van onderzoeksinstituut Mesdagfonds en de Farmers Defence Force (FDF) op het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Dat baseert volgens hen de uitspraak dat de landbouw verantwoordelijk is voor bijna de helft van de stikstofdruk op te weinig meetpunten. Mesdagfonds en Farmers Defence Force reageren niet op vragen hierover. Een toekomstige rol in het stikstofbeleid voor de Kringloopwijzer ‘zal zeker in het overleg met het ministerie ter sprake worden gebracht’, meldt voorzitter Aalt Dijkhuizen van het Landbouw Collectief — waarbij de FDF is aangesloten — desgevraagd. Een woordvoerder van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit bevestigt dit: ‘Het ministerie onderzoekt hoe stikstofreductie via aangepast veevoer vorm kan krijgen en wil dit in gezamenlijkheid met de landbouwsector uitwerken. Begin januari wordt hierover met het Landbouw Collectief gesproken. De mogelijke rol van de Kringloopwijzer zal onderdeel zijn van het gesprek.’ Wil Meulenbroeks van de LTO-vakgroep Melkveehouderij bepleitte onlangs in het periodiek Nieuwe Oogst de Kringloopwijzer ook te gebruiken om milieuprestaties te belonen. Een prikkel voor milieuvriendelijk boeren komt acceptatie van de Kringloopwijzer als monitor ten goede, betoogt de ForFarmers-bestuursvoorzitter. Koops van ZuivelNL acht het ook mogelijk dat ‘ontwikkelruimte’ van boerderijen op basis van de Kringloopwijzer wordt verstrekt. Koops wijst wel op de ‘discussie’ dat de overheid garanties eist voor ‘voldoende borging’ van de juistheid van de data die in het systeem worden ingevoerd. ‘Als je boeren hierop gaat afrekenen, krijgen ze natuurlijk een belang bij het invoeren van data.’ Knoop van ForFarmers: ‘De overheid accepteert de Kringloopwijzer nu wel als sturingsinstrument, maar nog niet als toezichtmiddel.’ Privacy En hoe zit het met de privacybescherming van de veehouders die de Kringloopwijzer hun data toevertrouwen? Die data worden alleen aan derden ter beschikking gesteld met toestemming van de veehouder, aldus de gebruiksvoorwaarden van de Kringloopwijzer. Die toestemming is volgens de Autoriteit Persoonsgegevens voldoende voor de overheid om de Kringloopwijzer eventueel te kunnen gebruiken.

'Commissie-Remkes vindt vergunning voor koeien in de wei niet nodig'

Oud-minister Johan Remkes, voorzitter van het Adviescollege Stikstofproblematiek, adviseert landbouwminister Carola Schouten om boeren die hun koeien in de wei willen laten lopen daar geen vergunning voor aan te laten vragen, schrijft Trouw donderdag. Ook het bemesten van grond zou zonder vergunning moeten kunnen, concludeert de commissie. De negatieve effecten op de natuur zouden verwaarloosbaar zijn en dus hoeft Schouten niet in te grijpen. Moderne methodes en een al kleinere toegestane hoeveelheid mest zouden de uitstoot al fors hebben teruggebracht, aldus Remkes. In een reactie zegt voorzitter Johan Vollenbroek van het MOB dat hij het adviesrapport onder de loep gaat nemen omdat Remkes' redenering als "flauwekul" klinkt. Sinds het vonnis in mei liepen koeien als het ware 'illegaal' in de wei, maar volgens de Raad van State lag de fout bij de overheid, die er op eigen houtje van uit was gegaan dat een vergunning niet nodig was. Schouten liet toen direct weten dat zij niets zag in het veranderen van die regels.

Gemiste kans nieuwsuur

Hebben we de hele dag succesvol gedemonstreerd en aandacht gevraagd bij de media om beter gehoord te worden. Zie ik net in nieuwsuur eindelijk een kans om ons verhaal te doen en dan is daar iemand neergezet die totaal niet geschikt is hiervoor. Komt zelfs de beruchte grafiek in beeld die laat zien dat we verantwoordelijk zijn voor 50% van de stikstofuitstoot, de kans om uit te leggen dat dit een totaal vertekende weergave van de werkelijkheid is. Kun je uitleggen dat de RIVM in al z'n geheimzinnige berekeningen de industrie onder de 10.000 kg stikstofuitstoot niet mee telt, dat dit hetzelfde is als alle veehouderijbedrijven onder de 700 koeien niet mee te tellen. Er komt helemaal niets uit die jongen. Kun je hem niet kwalijk nemen, hij is zenuwachtig en slaat dicht. Hij zit de komende dagen te balen over wat hij had moeten zeggen. De jongen van de alternatieve sector kon z'n verhaal, zei het wat sloom, wel overbrengen. Als organisatie van de acties moet je zorgen dat daar iemand zit die eindelijk de waarheid kan uitleggen, er zijn er genoeg die dat kunnen. WAT EEN GIGANTISCH GEMISTE KANS. Het draait tegenwoordig allemaal om de media. Als we als veehouderij zo blijven doorblunderen op dat gebied kunnen we beter meteen stoppen met alle acties. Kan je zeggen: doe het dan zelf! GRAAG!

Het stemmen voor de Top 2000 is begonnen: slaagt de actie Ode aan de Boer?

De Top 2000 Stemweek is begonnen. Tot en met zaterdagmiddag kunnen liefhebbers van het jaarlijkse radio-evenement hun lijstje met favoriete nummers indienen. Waar het voor veel mensen traditie is om de lijst in te vullen (en te delen op sociale media), is het ook elk jaar een sport om een relatief onbekend nummer hoog de lijst in te krijgen. Misdaadjournalist Peter R. de Vries roept dit jaar op om op het nummer Vlinder van Rowwen Hèze te stemmen, als eerbetoon aan de vermoorde Limburgse jongen Nicky Verstappen. Artiesten die dit jaar overleden zijn, kunnen ook op extra aandacht rekenen. Grote kans dus dat nummers van The Prodigy (zanger Keith Flint overleed in maart) hoger eindigen dan vorig jaar. Boeren Maar de actie die dit jaar waarschijnlijk de hoogste ogen gooit, is die van de agrarische sector. Boerenorganisatie Team Agro NL wil het nummer De boer dat is de keerl van Normaal uit 1982 op een mooie plek in de 'lijst der lijsten' krijgen. Met de hashtag #odeaandeboer vraagt Team Agro NL op sociale media om positieve aandacht voor de sector, die zich niet altijd gesteund voelt door de politiek en de samenleving. Op het stemadvies van de boerenorganisatie staan ook andere 'agrarische nummers': Lekker op de trekker van Mannenkoor Karrespoor en 'Op t Platteland van Daniël Lohues. Vroeger werden nummers die na ludieke acties te hoog in de lijst eindigden geschrapt, maar daar is de organisatie van de Top 2000 mee gestopt. "Wij vinden het heel leuk om te zien dat luisteraars moeite doen om hun helden in de Top 2000 te krijgen", zegt Marcel Frost, woordvoerder van de NPO, tegen RTV Oost. "Daar hebben we zeker geen moeite mee. Het is en blijft ten slotte de lijst van de luisteraar."

Jean-PierreK


Topics
0
Reacties
0
Volgers

Over mij

Leeftijd: onbekend
Laatst online: 6u geleden

Bedrijven

Ervaring

Ik heb ervaring met de volgende machines:

Merk / type Waardering