Boerenprotest op de snelweg bij Almelo

Boerenprotest op de snelweg bij Almelo blijft onbestraft: kentekens waren afgeplakt, dus politie kan geen boetes geven De politie zegt geen boetes te kunnen uitdelen voor het blokkeren van de snelweg A35 bij Almelo-Zuid, afgelopen donderdag met ongeveer tachtig tractoren, omdat alle kentekens waren afgeplakt. ANP 3 augustus 2026, 17:29 Laatste update: 18:50 „Het klopt dat er beelden zijn vastgelegd, maar inmiddels is duidelijk dat er op basis van die gegevens waarschijnlijk geen opvolging meer gaat plaatsvinden”, aldus een politiewoordvoerder. „We hebben onvoldoende informatie.” Het afplakken van kentekens is verboden, maar de politie zegt dat het ‘in deze situatie’ lastig is om er iets aan te doen. De tientallen tractoren van boeren die demonstreerden tegen de stikstofplannen van het kabinet, zorgden voor een file van 4,4 kilometer op de A35 tussen Zwolle en Enschede, in de buurt van Almelo. De politie trad wel op tegen de boeren, met als doel om ze zo snel mogelijk van de snelweg af te krijgen. Het is verboden om met trekkers op de snelweg te rijden. Het niet beboeten of aanhouden van boeren die desondanks de snelweg opgaan met hun landbouwmaterieel, ligt gevoelig. Bij blokkades van de snelweg door actievoerders voor het klimaat, Extinction Rebellion, worden doorgaans veel arrestaties verricht. https://www.ad.nl/binnenland/boerenprotest-op-de-snelweg-bij-almelo-blijft-onbestraft-kentekens-waren-afgeplakt-dus-politie-kan-geen-boetes-geven~abee8b60/

Nieuwe reacties

Frank Verhoeven: Tel goed management ook mee in de stikstofaanpak

De plannen uit de Kamerbrief betekenen dat melkveehouders in 2035 moeten voldoen aan een uitstoot van maximaal 0,164 kilo ammoniak (NH₃) en 92 kilo CO₂-equivalent per fosfaatrecht. Ook komt er een norm van 2,6 grootvee-eenheden (GVE) per hectare. Volgens Frank Verhoeven van [url=https://boerenverstand.nl/]Boerenverstand[/url] is het logisch dat de overheid de uitstoot van ammoniak en broeikasgassen wil verlagen. Ook wil zij voorkomen dat bedrijven steeds meer dieren per hectare houden. Toch mist hij een duidelijke visie op de toekomst van de landbouw. De aandacht gaat nu vooral uit naar stikstof en klimaat, terwijl ook andere onderwerpen belangrijk zijn. Verhoeven maakt zich vooral zorgen over de manier waarop de uitstoot wordt berekend. Als alleen officieel erkende stalsystemen meetellen, blijven er volgens hem maar weinig mogelijkheden over. Hetzelfde geldt voor de CO₂-reductie: als alleen Bovaer wordt erkend, doet dat volgens hem geen recht aan andere maatregelen. Hij vindt dat ook **managementmaatregelen** moeten meetellen. Daarbij wijst hij op de **KringloopWijzer**, die door [url=https://boerenverstand.nl/]Boerenverstand[/url] is ontwikkeld om de prestaties van een bedrijf zo nauwkeurig mogelijk in beeld te brengen. Daarmee kan volgens hem beter worden aangetoond hoeveel een bedrijf de uitstoot werkelijk vermindert. Ook **weidegang** en een laag **ureumgehalte** zouden volgens Verhoeven meer waardering moeten krijgen. Een koe die buiten mest, zorgt immers voor minder uitstoot in de stal. Daarom vindt hij dat deze maatregelen officieel moeten worden meegewogen. Daarnaast ziet hij kansen voor een systeem waarbij de **stoffenbalans** van een bedrijf wordt gebruikt om de milieuprestaties te beoordelen. Ook het **PlanetProof-keurmerk** kan volgens hem een rol spelen, omdat daarin al verschillende duurzaamheidsdoelen zijn opgenomen. Verhoeven hoopt dat de overheid serieus werk maakt van het erkennen van voer- en managementmaatregelen. Zijn boodschap aan bestuurders in de landbouw is duidelijk: **blijf scherp en zorg dat alle effectieve maatregelen meetellen.** Samenvatting column Melkvee/Sterke Erven

Nieuwe reacties

Minister: besluit intrekken vergunningen boeren is 'erfenis van stilstand'

Het plan van de provincie om de vergunningen van vijf pluimveehouders in te trekken, is volgens landbouwminister Jaimi van Essen (D66) het gevolg van 'te lange stilstand' in het stikstofdossier. Hij noemt het besluit zwaar en ingrijpend en zegt dat zijn maatregelenpakket zo snel mogelijk aangenomen moet worden om nog meer intrekkingen te voorkomen. Donderdagavond en vrijdag kregen de vijf ondernemers die teveel stikstof uitstoten in gesprekken in het provinciehuis te horen dat ze hun vergunning kwijt gaan raken. Het lukte de provincie, milieuorganisatie MOB en de boeren niet om samen in opdracht van de rechter tot plannen te komen waarmee de stikstofuitstoot voldoende zou afnemen. De provincie ziet zich nu genoodzaakt om de vergunningen in te trekken. "Ik vind het zeer spijtig dat het zo ver heeft moeten komen en leef mee met de betrokken ondernemers en hun gezinnen", zegt Van Essen. "Omdat er te lang te weinig is gedaan om de natuur te beschermen, is de provincie na een gerechtelijke uitspraak nu genoodzaakt om in te grijpen." De minister wil dat zijn maatregelen, waarin onder meer extra ingegrepen wordt rond mogelijk veertien Brabantse natuurgebieden, met spoed door de Eerste en Tweede Kamer worden aangenomen.

Nieuwe reacties

"Restitutio in integrum"

Een Latijnse term die "restitutie aan de oorspronkelijke positie" betekent. De term wordt vaak gebruikt om te verwijzen naar het remedie van ontbinding van een contract waarbij het doel is de partijen terug te brengen naar de positie waarin zij zich zouden hebben bevonden als het contract nooit had bestaan. En waarom haal ik deze term aan? Ik werd hier dit weekend op gewezen, naar aanleiding van de kamerbrief van de minister van LVVN om middels bedrijfsspecifieke en afrekenbare doelen te komen tot een oplossing van het stikstofprobleem. En, zoals zo vaak gezegd, het is door borduren op een verrot fundament dat is ingezet in de jaren 2011-2015 door oa Ger Koopmans, nl de gedachte reductie van stikstof een vergunningsproblematiek kan op lossen. En dat is onjuist. Dat heeft het voormalige ministerie van LNV en Ger Koopmans op 29 mei 2019 al een keer ervaren, maar blijft dezelfde fout maken, nl reductie en vergunningverlening koppelen. Vergunningverlening inzake een beoordeling op de significante effecten van een project op de natuur heeft te maken met de significantie van de effecten, niet met reductie. Doelsturing met ontneming van eigendom als stok achter de deur lost niets op. Daarom terug naar het moment wanneer het fout ging, 1 juli 2015. Restitutio inintegrum, als dat het PAS nooit heeft bestaan. Alle tot dan toe onherroepelijk vergunde projecten zijn juist passend beoordeeld en rechtsgeldig. Voor alle overige activiteiten die op dat moment niet onherroepelijk vergund zijn vallen terug op bestaand gebruikt (vergund met een milieu vergunning) van voor 1994 mits nog steeds operationeel, gerealiseerd en gebruikt . Dat betekent dat er heel veel bedrijven tussen wal en schip vallen. Maar ook met de stappen van deze minister op aangeven van Ger Koopmans veranderen daar niets aan. Wat kan er verder ingezet worden voor deze enorme groep knelgevallen ontstaan op of na 1 juli 2015 en voor de rechtsbescherming van de vergunninghouder: 1. De FDF zaak van onlangs biedt een financieel vangnet 2. Vergunningverlening beperken tot het niveau dat een project een aantoonbare en meetbare significant effect op de natuur heeft. Dat kan met een rekenkundige ondergrens. Maar ook met een wetenschappelijke onderbouwing van een significante grens. Ook een beleidskeuze is mogelijk, mits politieke meerderheid en EU recht proof. 3. Verbrede focus op de natuurkwaliteit waardoor soms vergunningverlening niet meer nodig is omdat de "Natuur niet op instorten staat". 4. Ga spaarzaam om met vergunde ruimte en actieve bestaand gebruik statussen. Verdeel ze gebiedsgericht rekening houdend met de opgave. 5. Zet in op natuurherstel. Aangaande stikstof, reductie aan de hand van best beschikbare technieken en management. Wees zeer voorzichtig met afrekenbaarheid. Doelsturing met sanctiebeleid afname van eigendom zal een stortvloed van kansrijke rechtszaken op leveren onder het Europees recht. (EP art 1 EVRM) 6. Inschrijven van een onherroepelijke vergunning in het WKPB register bij het kadaster. Dit geeft een bescherming voor de vergunninghouder, zeker bij eigendommen ( vergunningen zijn een onderdeel van het eigendom daar waar er een gebouw is gerealiseerd). De gemeente is hierin leidend. Punt 5 zal ik morgen aan deze hand van een praktijk voorbeeld verder duiden. Bovenstaande is geen leuk verhaal, zeker niet voor de vergunning lozen. Maar om lukraak eigendommen te grabbel te gooien voor een oplossing, die bewezen heeft al geen oplossing te wezen (uitspraak 29 mei 19 waarbij duidelijk werd dat reductie en vergunningverlening of vrijstellingen geen verband hebben), is de grootste dwaling en voor de komende 10 jaar Nederland niet van het slot. Oproep: Ga voor een oplossing, duurzaam. Tijd van proefballonnetjes is voorbij, Ger Koopmans heeft er al eens 1 laten knappen.........

Nieuwe reacties

partneren

hoi, Ik ben nu al heel wat jaren melkveehouder in Nederland dat gaat me goed af en is echt een super mooi beroep. Nu loop ik al een tijdje rond met de gedachten te investeren in andere bedrijven eventueel buiten de landbouw. Nu heb ik daar verder geen netwerk en geen know how . Eigenlijk heb ik alleen verstand van de melkveehouderij en mogelijk andere agrarische takken . Ik heb geen tijd en niet genoeg vermogen om maar zowat bedrijven erbij te kopen. Toch zie ik vermogende mensen die het wel doen met name in de varkenshouderij. maar ook op melkveebedrijven welke op dit moment vol gestopt worden met o.a. kalveren. nu zou ik best met een (aantal) partner(s) een melkveebedrijf willen kopen in Nederland of in het buitenland. Dat zou dan partner(s) moeten zijn die net als ik financieel een flinke bijdrage wil leveren en mogelijk ook iemand die het dagelijks management wil doen. En mogelijk Iemand die graag melkveehouder wil zijn maar financieel niet voldoende heeft en wiens wieg op de verkeerde plek stond om zo maar te zeggen. Doel moet zijn in mijn ogen persoonlijke groei een fijne samenwerking een mooi bedrijf kopen en uitbouwen en verbeteren en mogelijk op termijn een leuk extra op iedere deelnemer zijn pensioen of die van de volgende generatie. Ik ben benieuwd of er hier meer gelijkgestemden zijn en of het tot een leuk initiatief kan leiden. voor nu even anoniem maar stuur een PB mocht je interesse hebben.

Nieuwe reacties

Uitvoering Bouwstenen akkoord NAJK, LTO en IPO?

Zowel in de Statenvergadering van de provincie Noord Brabant als in de communicatie van de provincie Utrecht , u weet wel die van die oprotbrieven wordt verwezen naar het zogenaamde Bouwstenen akoord welke IPO, VNG de Unie van Waterschappen zijn overeengekomen met LTO en NAJK. Twee zogenaamde boerenclubs die op basis van onkunde en andere dan boerenbelangen ( vreten uit Staatsruif) boerenbedrijven voor de bus duwen.  Regionale plaatselijke bestuurders hebben geen idee hoe de NAJK en LTO bestuurders die het akkoord hebben ondertekend heel veel boerenbedrijven het ravijn in duwen Vandaar dat zes boerenbelangenbehartigers die niet uit de Staatsruif trekken een helder signaal hebben afgegeven Utrecht en Noord Brabant gaan de juridische molen in en jaren op slot ze denken voorlopers te zijn maar ze zullen de laatsten zijn die van het slot raken Prettige wedstrijd

Nieuwe reacties

Perspectief?

Vandaag zijn er links en rechts weer overleggen. Daar zal met grote ontzetting en afgreizen over mijn handelen gepraat worden van afgelopen weekend.... Maar misschien moet ik wat duidelijker zijn. De outlook waar door provincies IPO en enkele belangenbehartigings partijen aan gewerkt wordt is het volgende. Bedrijven en gronden in N2000 en NNN gebieden worden onteigend. In zones of overgangs stroken rond N2000, NNN beekdalen enz wordt gewerkt aan een verbod op grondwater onttrekking voor beregening, verbod op gewasbeschermingsmiddelen gebruik, verbod op toepassing kunstmest en een flinke korting op de 170 kg N mest plaatsing. In die stroken wordt gedwongen biologische en zeer extensieve landbouw uitgerold. Deze zones gaan tot 2.5 km rond de natuur. In de overige gebieden zal de melkveehouderij aan de lat gezet worden voor 2.85 gve per ha grasland maar zonder de benodigde mest plaatsing ruimte Daarnaast worden in de overige gebieden de teugels mbt emissie aangehaald, en daar waar het een geborgde reductie betreft zal het via handhaving procedures uitdraaien op krimp En voor wie geen onherroepelijke natuurvergunning heeft, u mag met een doel sturing vergunning aanvraag het gevecht aan gaan met de MOB. Super perspectief waar Ger Roy samen met IPO aan werken ....

Nieuwe reacties

Ger Koopmans, Roy Meijer, Jeroen van Wijk en overige bestuurders....waar zijn jullie mee bezig?

Een half jaar geleden hebben Ger Koopmans en Roy Meijer samen met Vereniging Nederlandse Gemeenten en IPO het bouwstenen akkoord gepresenteerd. Jeroen v Wijk is betrokken geweest bij de uitwerking van de plannen in Utrecht, weer andere bestuurders zijn betrokken geweest bij de plannen in Noord Brabant en Zuid Holland. Vanmiddag is JC, overige bestuursleden van SSC, een paar advocaten en ondergetekende in Westbroek geweest. We hebben hun verhaal aangehoord en tips gegeven hoe te handelen op de brieven die Mirjam Sterk als gedeputeerde heeft verzonden. Een algemene brief met maatregelen om te komen tot een ammoniak plafond per ha, een PAS melders brief met een ontmoediging om nog verder te ondernemen, een zoneringsbrief met ernstige gebruiksbeperkingen en de laatste brief voor de ondernemers in de N2000 en vogelrichtlijn gebieden. Allemaal ontstaan op basis van overleg met belangenbehartiging en het bouwstenen akkoord. Het was een goede bijeenkomst, maar ik ben (we zijn) het zat om pro deo op te draven voor de puinhopen die benoemde bestuurders achter laten. En waarvoor? Niet voor de natuur, niet voor de vergunningverlening. Morgen is Flevoland aan de beurt. Nota bene tekent LTO voor het uitfaseren van gewasbescherming en laten ze zich een probleem aan praten. Dwing je vertegenwoordigers tot aftreden, vanavond nog. Ze zijn nooit geen ondernemer geweest, ze zijn incapabel en uit op persoonlijk succes, maar over jullie ruggen!

Nieuwe reacties

Gaat gedeputeerde M Sterk van de provincie Utrecht het werk afmaken van Bleker en Koopmans?

Gedeputeerde M Sterk is voornemens om vandaag de veehouders van de provincie Utrecht de stuipen op het lijf te jagen , zo staat te lezen in een interne app. Om 10 uur worden de belangenbehartigers bijgepraat .(voor zover de kopstukken er niet aan mee gewerkt hebben) , Burgemeester en hoofden van politie korpsen zijn al gebriefd. 2400 veehouders krijgen een brief vandaag met een uiteenlopende boodschap. De kern van de boodschap is "oprotten". Voor 13 gezinnen zal het boerenleven vrij binnen kort al op houden. Waarom? Mirjam Sterk wil zich over de rug van de boeren profileren als de daadkrachtig bestuurder die in de aanloop tot een ministerspost even een bak ellende uitstort over boeren gezinnen. Reden? Realisatie NNN en herstelmaatregelen N2000. Wat heeft Ger Koopmans en Henk Bleker hier mee te maken? In 2011 sloot staatssecretaris Henk Bleker ( de persoon die nu de belangenbehartiging doet voor alle melkvee partijen) een Natuur Akkoord met landschappen. 100.000 ha minder voor realisatie Natuur Netwerk Nederland. Ger Koopmans was op dat moment al bezig met de PAS. Maar het natuur akkoord en de PAS liep vast door de blokkade van de landschappen. En de dealmaker Bleker liet de provincies 2 miljard euro in tien jaar aan smeergeld betalen aan de landschappen, voor herstelmaatregelen (in de rechtzaal......) en het spel was op de wagen. En na wat door Bleker en Ger gefinancierde rechtszaken en 15 jaar verder en de held van natuur minnend Nederland gaat verder daar waar Bleker en Koopmans stopten. https://www.mlvc.nl/images/uploaded/files/Stikstofakkoord%2C%20het%20moest%20en%20zou%20er%20komen.pdf (link kopiëren en plakken) De PAS ontstond door met herstel en bron maatregelen vrijstellingen uit te delen. Landschappen kregen geldt om aan te tonen dat dat niet mogelijk was (diverse juristen w.o. Franca Damen waarschuwde toen al) En na 15 jaar komen deze personen , Bleker en Koopmans, met een bouwstenen plan om met herstel en bron maatregelen bedrijven waardeloos te maken. Wie de geschiedenis kent, kent de toekomst. Voor de Utrechtse veehouders, maar ook voor de Brabantse (kunnen het zelfde spel verwachten), veel sterkte. (en ps, heb niet te veel vertrouwen in uw bestuurders, zij zijn hoogstens een onderdeel van het systeem)

Nieuwe reacties

Productie/ gezondheids probleem. Wie heeft de oplossing??

Melken met 2 robots vanaf juli 2019. Toen molken we gemiddeld 29 liter In juni 2020 begin het allemaal wat moeilijker te worden om de productie te bereiken. Eerst voer aan gepast 3 verschillende voer bedrijven van gevoerd en veel rantsoenen gehad zowel melkvee als droogstand. Maar niks hielp de productie werd weer beetje lager. Broncorrector laten plaatsen. Water laten testen. Slootwater drinken ze ook kraanwater geprobeerd. Mineralen op maat. Gisten gevoerd. Toxine binder toegevoegd en ook getest in het voor was niet aanwezig. Koolstof. 2 veearts praktijken hun testen laten doen zowel zelf als bij gd. Gd is ook geweest. 7 koeien naar de gd voor onderzoek maar kwam ook niks uit. Omnigen. Choline. Lijnzaad. Alles laten meten kwa stroom of er niks lekt. Robots extra na laten kijken. Kast laten plaatsen tegen vuile stroom. Wormen, leverbot, Ibr, bvd vrij enten al 10 jaar voor de veiligheid. Maar helaas niks werkt want de koeien slaan nergens van aan we zijn van 29 in 2019 naar nu 18 liter. In 2025 dat is in 5 jaar terug Gelopen. Er zijn zoveel mensen geweest maar niks heeft geholpen. Nu zijn we niet opzoek naar voer bedrijven. Maar naar mensen die zeggen van hé dat ken ik of zeggen van ik weet dat. We denken zelf dat het in de koe zit maar dat kan de gd niet ontdekken of weten niet wat ze zoeken. Eens in de weken schieten de melk en droge koeien en jongvee in het ruige haar 2 dagen wisselend door de koppel zowel verse koeien als oud melkvee. Celgetal vliegt omhoog en als het weer weg is zakt het celgetal ook weer naar normaal. Weet u het wel neem gerust contact op en misschien vinden we het . zou leuk zijn na 5 jaar tobben. We zijn een gesloten bedrijf.

Nieuwe reacties

Stikstof of natuur?

Al 6.5 jaar is stikstof wat de klok slaat. Iedereen zit vast in de stikstoffuik, politici kakelen elkaar na over hoe vreselijk het is, steeds meer worden ook niet agrarische bedrijven geraakt. Rotterdamse haven gaat ten onder......Moerdijk moet plat voor een transitie... Maar is het wel stikstof? NEE? Neem bijvoorbeeld de Biesbosch. Daar heb je bijvoorbeeld Leefgebied 08 : 25.99 ha Nat, matig voedselrijk grasland met een KDW van 1571 mol met een onderschrijding van -484 mol en Leefgebied 11: 175, 8 ha Kamgrasweide & Bloemrijk weidevogelgrasland van het rivieren- en zeekleigebied met een KDW van 1.357 mol en een kleine overschrijding van 52 mol. De bruine kiekendief heeft in de Biesbosch op Lg8 en Lg 11 hun habitat en zijn sinds de aanwijzing in 1994 in populatie achteruitgegaan. Mijn vraag aan jullie: We hoeven maar een klein beetje stikstof te reduceren (een paar boertjes de nek om draaien) en dan zijn de KDW voor Lg8 en 11 gehaald. Denken jullie nu dat de Rotterdamse haven kan uitbreiden? Of Moerdijk het dorp in het Hollands Diep in schuiven en de transitie inzetten? Voor wie vast zit in de stikstoffuik zal zeggen JA. Maar op basis van de feitelijke SVI rapportage en SOVON blijkt dat de populatie van de Bruine Kiekendief in slechte staat is, dus vergunningverlening blijft op slot. Politiek, burgers en buitenlui maken verkeerde keuzes. De Bruine Kiekendief komt niet terug van een beetje stikstof minder. Nee, provincies en terrein beherende instanties zullen maatregelen moeten nemen die er voor zorgt dat de populatie ombuigt naar een positieve trend. Aan die maatregelen heeft stikstof maar een klein verwaarloosbaar aandeel in......... Eens kijken of jullie begrijpen waar ik op doel....

Nieuwe reacties

Stikstofclaim informatie over gevaar doelsturing

Onderwerp: Reactie Stikstofclaim op bericht creëren van onrust In appgroepen gaat een bericht rond welke een reactie is op een artikel geschreven door Wouter de Heij. De Heij heeft de brief van Stichting Stikstofclaim en een post daarover door SSC-voorzitter Vogelaar als basis. Het bericht als reactie stelt dat wij, als Stikstofclaim, pertinent onjuiste stellingnames aangaan inzake het plan van IPO, VNG, VNO/NCW, LTO, Waterschappen en NAJK. Welke onjuiste stellingnames dat dan zouden zijn wordt niet beschreven. Blijkbaar durven de schrijvers van de reactie dat niet aan of, nog beroerder, ze kunnen het niet vanwege gebrek aan doordenken van het plan op effecten. LTO stelt dat vrijwel alle deskundigen, wetenschappers en het ministerie het eens zijn over een twee sporenbeleid dat bestaat uit het aanpassen van het wettelijk kader, KDW uit de wet en stoppen met Aerius en maatregelen daar waar nodig. Dat klopt en die stelling heeft Stichting Stikstofclaim ook. De wet deugt niet en behoeft aanpassing. Echter, waar LTO fout zit is dat een groot gedeelte van de wetenschappers en deskundigen zouden stellen dat er eerst stikstofreductie moet plaatsvinden voordat vergunningverlening weer mogelijk gaat worden. Dit laatste is pertinent onjuist. Ervaren stikstofjuristen en advocaten, en wij werken met een zestal van de meest ervaren stikstofadvocaten, onderschrijven dit niet. Voortoets en additionaliteit. Generieke stikstofreductie gaat niet leiden tot ruimte om vergunningverlening op gang te brengen. Volgens diverse uitspraken van de Raad van State en ook nog eens bevestigd door de uitspraak van 18 december 2024, moeten alle nieuwe vergunningaanvragen als geheel object een beoordeling krijgen middels de voortoets op additionaliteit. Zelfs alle vergunningen verleend tussen 1 januari 2020 en 1 januari 2025 moeten opnieuw de voortoets op additionaliteit doorlopen. Ook de 8 zogenaamd gelegaliseerde PAS melders. Als de vergunde of te vergunnen hoeveelheid stikstof nodig is om een overschrijding op de KDW ongedaan te maken dan komt dat eerst aan de beurt en wat dan over is kan mogelijk in een vergunning worden beschikt. In het rapport van Houthoff van februari 2025 wordt verwezen naar intern en extern salderen als mogelijkheden en dat de uitspraak van 18 december door de Raad van State (Rendac en Amercentrale) een reparatie behoeft. Hoe dit dan moet is door Houthoff uitgebreid beschreven, maar iedereen met een klein beetje juridische ervaring kan weten dat een dergelijk proces de eerstkomende paar jaar niet door de overheid wordt afgerond. Voor legalisatie van de PAS melders stond ook drie jaar en dit is inmiddels met drie jaar verlengd. Overigens, in het rapport Houthoff komt het woord veehouderij 1 x voor in een voetnoot verder niet. Het woord boerderij kom 4 keer voor in relatie tot opkoop voor woningbouw en het woord bouw/gebouwd een keer of zes in combinatie met woningbouw. In die zin leest het stuk van Houthoff als of het geschreven is voor Bouwend Nederland. Doelsturing In het rapport Houthoff komt het woord doelsturing niet voor. Terwijl doelsturing en het gaan verstrekken van een stikstofplafond per bedrijf of referentiehoeveelheid stikstof per ha of per dier of fosfaatrecht één van onze kritiekpunten is. Ook het PBL is kritisch op doelsturing. Hoe doelsturing in te vullen en hoe doelsturing juridisch geborgd meetbaar en handhaafbaar moet worden daarvoor heeft de minister 1 miljard euro op haar begroting gezet. Natuurlijk is het dan begrijpelijk dat zo ongeveer alle adviesclubs en aandeelhouders van adviesclubs en organisaties die adviesprojecten uit voeren razend enthousiast zijn over doelsturing. Immers ze kunnen uit de staatsruif voor doelsturing gaan eten en de komende jaren hun declarabele uren gaan vullen. Stikstofquotum In het rapport Houthoff wordt op de pagina’s 5 en 18 verwezen naar het instellen van een stikstofquotum. Bij het instellen van doelsturing krijgen alle bedrijven een referentiehoeveelheid of zoals vermeld in rapport Houthoff een stikstofquotum. - Krijgt zo een quotum of referentiehoeveelheid waarde? - Wordt het wel of niet verhandelbaar? Uit gesprekken met ambtenaren van LVVN is de denklijn aangegeven dat er wordt nagedacht over het koppelen van kg N per fosfaatrecht. De tot op heden falende stikstofjuristen van LVVN nemen daarmee bewust een afslag van het instellen van een vorm die het per direct of in de toekomst mogelijk maakt om zonder schadeloosstelling te korten op stikstofemissie. Handig voor de Staat, een regelrechte bedreiging voor veehouders. Uit het NVV-arrest weten we dat de Staat tot 10% zonder compensatie kan korten op door de Staat uitgegeven rechten. Een linkse coalitie zal daartoe niet schromen. Reductie maakt vergunningverlening mogelijk? Door de samenstellers van het Bouwstenen document (LTO, NAJK, provincies, gemeenten en waterschappen) wordt gesteld dat door 42% of 46% generieke reductie van dat quotum de vergunningverlening van het slot komt. Dit is pertinent onjuist, zoals blijkt uit uitspraken van de Raad van State van zowel november 2022, april 2023 en december 2024, waarin duidelijk werd vastgesteld dat vergunningverlening niet afhankelijk is van generieke stikstofreductie, maar van project-specifieke toetsing op basis van artikel 6 lid 3 van de Habitatrichtlijn. Het PBL rapporteerde in haar evaluatierapport stikstofbeleid 2024 bovendien dat generieke emissiereductie geen nieuwe ontwikkelruimte schept zolang KDW- overschrijdingen blijven bestaan. En zowel de commissie Hordijk (2020) als het adviescollege stikstofproblematiek (Remkes, 2021) concludeerden eveneens dat vergunningverlening alleen mogelijk is als per project aantoonbaar geen significante negatieve effecten optreden, ongeacht generieke reductiedoelen. Staf heeft ooit in beeld gebracht hoeveel emissiereductie er zal moeten plaatsvinden om de KDW- overschrijdingen ongedaan te maken. Zelfs bij verwijdering van alle vee wordt in de meeste N2000 gebieden de KDW nog overschreden. Zie kaart hieronder. De groene gebieden zullen bij het volledig verdwijnen van veehouderij de KDW niet meer overschrijden de overige wel. Milieu informatie Een stikstofreferentie of stikstofquotum is milieu informatie. Alle dierhouders in Nederland hebben afgelopen week een brief ontvangen van minister Wiersma dat hun dieraantallen geregistreerd staan en dat deze doormiddel van een WOO verzoek openbaar worden gemaakt per UBN. Dat wordt nog even zoeken voor de verzoekers om daar de adressen bij te vinden. Veehouders in Gelderland hebben tevens een brief ontvangen dat hun adresgegevens en postcode samen met hun vergunning openbaar worden gemaakt en dat wordt een feestje voor clubs als MOB. Het verstrekken van een stikstofreferentie of quotum, of dat nu per ha, per dier of per fosfaatrecht zal worden gedaan, het maakt niet uit het is milieu-informatie. Dat betekent dat het met een WOO-verzoek opvraagbaar is en dat zal worden gedaan. Net als vorige week gaat het ministerie dan weer brieven aan boeren versturen dat ze het heel erg jammer vinden maar dat ze de gegevens per adres, postcode en x- & y- coördinaat openbaar moet maken. Politici die gaan roepen dat het niet zou moeten kunnen en schandalig is en LTO en NAJK die luid protest aantekenen. Maar de minister en de politici en LTO en NAJK zijn dan alweer lang vergeten dat ze daar uitgebreid op zijn gewezen door Stichting Stikstofclaim en Agractie. De stikstofreferentie van ieder boerenbedrijf komt dus openbaar. Dat is één van de ingrediënten voor succesvolle handhavingsverzoeken door de MOB. Juridische gevolgen doelsturing De juridische gevolgen van doelsturing en het gaan verstrekken van referenties op basis waarvan een reductie van stikstof per bedrijf middels doelsturing zal moeten gaan plaatsvinden, zijn niet doordacht en niet scherp in beeld bij alle doelsturing aanhangers. Het afgeven van referentiehoeveelheden stikstof in wat voor vorm dan ook legt alle bedrijven die een dergelijke referentie, plafond of quotum krijgen op het hakblok bij MOB. Doelsturing gaat ook niet snel tot vergunningverlening leiden. Het is een nieuwe insteek, vraagt nieuwe wetten en al met al zitten alle sectoren nog vele jaren op slot. Bovendien kunnen we in dit geval leren van de fouten van andere landen. In Duitsland, Denemarken en Ierland hebben ze al ervaring met de risico’s van doelsturing en digitale emissieregistratie. In Duitsland leidde verplichte stikstofregistratie per perceel tot datalekken, modelinspecties en een uitspraak van het Bundesverfassungsgericht (BvR 2656/18, 2021) dat de overheid het evenredigheidsbeginsel schond, door onevenredige toezicht last bij boeren te leggen. In Ierland verplicht het Nitrates Action Programme boeren tot kwartaalrapportages met als gevolg openbaarmaking van bedrijfsgegevens onder EU-richtlijn 2003/4/EG en duizenden audits met intrekking van derogaties. Deze voorbeelden tonen hoe politieke doelsturing de juridische en administratieve druk verplaatst van overheid naar ondernemer, met verlies van rechtszekerheid en vertrouwen als gevolg De PAS is uitgelopen op een drama voor de PAS melders. De invoering van doelsturing wordt een drama voor alle veehouders. Zeg later nooit dat er niet is gewaarschuwd. Onrust Wellicht ten overvloede, het doel van deze reactie is natuurlijk niet het creëren van onrust, maar het voorkomen van (herhaaldelijke) beleidsfouten die de sector opnieuw jarenlang zullen achtervolgen, zoals we nu met de erfenis van de PAS zitten. Stichting Stikstofclaim informeert veehouders over de mogelijke gevolgen van niet goed doordachte plannen. Dat die informatie tot grote zorgen leidt is terecht. Iedereen die een beetje inzicht heeft in de gevolgen van het voorgestelde beleid weet dat het niet positief zal uitwerken voor de positie van boerenbedrijven en boerengezinnen. Houdbare oplossingen Wat zijn oplossingen die juridisch wel houdbaar zijn? Tweeledig: Op korte termijn; oplossingen binnen de huidige wet kunnen relatief snel, binnen een half jaar, worden gerealiseerd. - Invoering van een rekenkundige ondergrens van 1 mol of iets hoger. Dat gaat een behoorlijk aantal Pasmelders en anderen helpen. En bouwprojecten helpen. - Draaien aan de knop droge depositie in Aerius. - Meten, meten, meten van depositie in de natuur en niet het luchtconcentratie geneuzel. Door metingen kan er sterkere argumentatie worden aangedragen in rechtszaken. - Gebiedsgericht op basis van vrijwilligheid reduceren dichtbij stikstofgevoelige natuur. (plan Agractie) - Natuurherstelwerkzaamheden, schaapskuddes, steenmeel toepassen, plaggen en goed natuurbeheer. Natuurherstelwerkzaamheden volgens afrekenbare beheersplannen. Op de langere termijn; wetswijzigingen waarbij de KDW geen hoofdrol meer spelen en Aerius wordt vervangen door daadwerkelijk beoordeling op basis van instandhouding in combinatie met satelliet- waarnemingen Bovenstaande zijn elementen van een aanpak die binnen het huidige wettelijke kader snel tot resultaat kunnen leiden en perspectief zekerheid kunnen bieden aan duizenden boerenbedrijven en Nederland van het slot kunnen krijgen. Nogmaals, wij houden met argumenten staande dat het overgaan naar doelsturing een grotere dwaling is dan het ooit instellen van de PAS. Het spreekwoord van ezel en steen is hier dubbel van toepassing. Iedere politieke partij met doelsturing in het verkiezingsprogram legt boeren op het hakblok bij MOB en geeft het krimpmes in handen van ambtenaren en politici om zonder compensatie voor de boer te korten. Jan Cees Vogelaar Voorzitter Stichting Stikstofclaim

Nieuwe reacties

'VRIJWILLIGE KRIMP IN KOEIEN GAAT VERREWEG DE MINSTE PIJN DOEN' - DEEL 1

[b]Deel 2: https://www.prikkebord.nl/topic/354718/ Deel 3: https://www.prikkebord.nl/topic/354771/ - Gaan we naar € 1 per kilo melk? - Hoeveel koeien moeten er uit? - En wat wordt de impact van de door Harm Holman bedachte wet grondgebondenheid op de Nederlandse melkveehouderij? Een interview met Lubbert van Dellen van Flynth over de drie thema’s die op de Agrarische Schouw van donderdag 24 september 2025 onder melkveehouders hét gesprek van de dag zullen zijn. • Tekst: Jelle Feenstra • Foto: Binne-Louw Katsma Eerst de markt. Zijn we op weg naar een melkprijs van 1 euro per kilo?[/b] ‘Dat zie ik niet gebeuren, maar het is niet irreëel om te verwachten dat de melkprijs blijvend tussen de 50 en de 70 cent gaat bewegen. Omdat wereldwijd de omvang van de melkveehouderij ter discussie staat en er sprake is van krimp. In Australië, Nieuw-Zeeland én Europa is sprake van duidelijke krimp om verschillende redenen. Dat wordt niet opgevuld. China groeit veel minder hard dan de oorspronkelijke plannen en ook van meer melkproductie in Oost-Europa komt maar weinig terecht. Alleen in Noord-Amerika trekt het wat aan en Zuid-Amerika is een gebied om serieus in de gaten te houden.’ [b]Als die melkprijs stijgt, kan het toch ook zijn dat akkerbouwers weer gaan melken nu de aardappelprijzen in elkaar zijn gestort?[/b] ‘In Duitsland, waar de melkproductie in tien jaar tijd met zo’n 20% is gedaald, het meest van alle Europese landen, denkt een akkerbouwer bij omschakeling eerst aan kippen en dan pas aan koeien. Koeien staan bekend als moeilijk, daarvoor moet je een specialist zijn. En ik denk dat dit in toenemende mate wereldwijd geldt. Als je minder antibiotica en geneesmiddelen mag gebruiken, wordt het gewoon steeds moeilijker om met minder hulpmiddelen economisch rendabel koeien te houden. Denk ook aan arbeid, wat je op een melkveebedrijf 24/7 nodig hebt.’ [b]Dan ziet de toekomst er voor de blijvers onder de melkveehouders heel goed uit?.[/b] ‘Dat deel ik, met een paar duidelijke kanttekeningen. Als Europa de grens wagenwijd openzet voor mondiaal geproduceerde producten, kan een groei van de productie in Zuid-Amerika en Noord-Amerika consequenties hebben. Een ander scenario is dat we door mondiale spanningen te maken krijgen met een Europa dat in de eerste plaats denkt aan eigen voedselzekerheid. Voor de melkveehouderij is dat het beste scenario. Omdat wij in Europa structureel meer melk consumeren dan produceren. Tot tien jaar geleden was Europa netto-exporterend, tegenwoordig zijn we netto-importerend. Het geeft aan dat we de afgelopen tien jaar steeds minder melk zijn gaan produceren in Europa.’ [b]Hoor ik je nu zeggen dat Europa wat meer moet gaan opereren als de Amerikaanse president Trump?[/b] ‘Voor de melkveehouderij zou dat goed zijn. Maar Europa heeft ook een auto-industrie met tegenovergestelde belangen als de melkveehouderij en zuivelsector. De geschiedenis leert dat Europa landbouwbelangen vrij gemakkelijk weggeeft ten gunste van industrie of diensten. Toch zie ik beweging. Zo komt er in Frankrijk binnenkort een subsidie- en steunregeling op groei van de melkveehouderij. Daarmee is Frankrijk een van de eerste Europese landen die weer serieus inzet op groei van de eigen veestapel. Omdat er te veel stoppers zijn. Ik vind dat een opmerkelijk signaal.’ [b]Wat is je tweede kanttekening?[/b] ‘Zodra de melkprijs boven de 60 cent komt, gaan afnemers serieus kijken naar substituties van zuivelproducten. Er wordt ook steeds vaker gesproken over hybride producten, een mengsel van zuivel en plantaardig. Daar moet je wel rekening mee houden.’ Bij structurele marges van 15 tot 20 cent per kilo melk kan ik mij niks voorstellen. ‘Dat zie ik ook niet gebeuren. En vergeet niet, iedereen doet nu ineens of melkveehouders bakken met geld verdienen. Maar op 2022 na waren de marges de laatste zes jaar marginaal en te dun om de toekomst aan te kunnen. Veel lopende rekeningen zijn nog maar net weer op niveau. Oftewel: met het geld dat nu wordt verdiend, zijn allerlei kosten uit het verleden weggewerkt. Komt bij: tussen 2010 en 2014 zijn er veel nieuwe stallen gebouwd. Maar er was ook een categorie boeren die toen die stap naar een nieuwe stal niet kon maken. Die zitten nu met een stal van 30 of 40 jaar oud. Schrik niet hoeveel het kost om die nu nieuw te bouwen.’ Om maar niet te spreken van al die andere kosten die blijven stijgen. ‘In het melkquotumtijdperk werd er 20 tot 22 cent per liter betaald voor een kilo leasemelk. Nu wordt er stevig betaald voor mestafvoer en fosfaatrechten. We zien toenemende dierwelzijnseisen in en rondom gebouwen. Een grote groeiende kostenpost is arbeid. Dat leidt tot meer automatisering maar ook schaalvergroting. En het eigen machinepark staat onder druk. De loonwerker rukt op. Omdat niet alleen het mannetje op de machine, maar vooral ook de machine zelf duurder is geworden. Vijf jaar oude machines zijn nu duurder dan ze vijf jaar geleden nieuw kostten.’ Toch heeft de Nederlandse melkveehouderij er economisch in jaren niet zo florissant voor gestaan. Het staat in schril contrast met de blijvende roep om een kleinere veestapel. ‘Waar we momenteel het meeste last van hebben, is het met Europa afgesproken fosfaat- en stikstofplafond. We moeten voor 2025 en de jaren daarna onder 440 kilo stikstof en 135 miljoen kilo fosfaat blijven. Het stikstofplafond gaan we redden, grote knelpunt is het fosfaatplafond. De varkens- en pluimveesector leverden de afgelopen paar jaar hun bijdrage aan krimp van de veestapel en komen naar verwachting uit onder de plafonds. De melkveehouderij zit er met zo’n 8% nog duidelijk boven. Met de LBV-stoppers verwachten we daar nog zo’n 2,5% afhalen, waarmee je als melkveesector over 2025 uitkomt op een overschrijding van het fosfaatplafond van ruim 5%. Dat zijn de harde Brusselse normen waar de Nederlandse ministers hun handtekeningen onder hebben gezet. De exacte cijfers weten we in het voorjaar van 2026.’ [b]En dus?[/b] ‘Het betekent dat we ondanks de euforie over de marktprijzen op dit moment ruwweg 75.000 melkkoeien te veel hebben in Nederland. De waterkwaliteit gaat écht de goede kant op, maar dat wil niet zeggen dat we zomaar even een uitzondering krijgen van Brussel om boven het fosfaatplafond te produceren. En je moet dat ook in het grotere plaatje zien. Denemarken, Duitsland, Ierland, allemaal moesten of moeten ze krimpen. Welk land in Europa gaat dan een verzoek van Nederland om niet te krimpen steunen? Krimp van de veestapel is onvermijdelijk, daar komen we echt niet onderuit.’ [b]Hoe gaat die krimp in Nederland eruit zien?[/b] ‘Er zijn twee opties: óf we zetten met z’n allen de schouders onder het spoor van vrijwillige krimp. Of we laten het erop aankomen en wachten op de onvermijdelijke ingreep van het landbouwministerie.’ [b]Wat heeft jouw voorkeur?[/b] ‘Persoonlijk denk ik dat het voor de sector een pre is om vrijwillig te krimpen. Doe je dat niet, dan krijg je op korte termijn de grote pijn van generieke krimp en dat kan diep inhakken op gezonde, maar stevig gefinancierde melkveebedrijven. Veel melkveebedrijven hebben geen opvolger. Als die een paar jaar eerder de keuze maken om te stoppen met hulp van die vrijwillige regeling, dan is de hele pijn uit de sector en kan iedereen verder, inclusief al die jonge boeren met dikke financieringen, die houd je overeind.’ Deel 2: https://www.prikkebord.nl/topic/354718/ Deel 3: https://www.prikkebord.nl/topic/354771/ [i]De complete publicatie komt uit magazine Agrarische Schouw die deze week onder melkveehouders in Noord-Nederland wordt verspreid.[/i]

Nieuwe reacties

Prikkebordconsultatie: Onderhandelingsmacht in tijden van melkschaarste

In de uitspraak van de ACM in de zaak tussen Lactalis en de leveranciersvereniging LVLC over oneerlijke handelspraktijken (https://www.acm.nl/system/files/documents/acm-verklaart-bezwaren-tegen-besluit-lactalis-vanwege-overtreding-wet-ohp-ongegrond.pdf) komt zes keer de term onderhandelingsmacht voor. Onderhandelingsmacht is de mate waarin afnemers of leveranciers de prijzen of voorwaarden van hun af te nemen of te leveren producten of diensten kunnen beïnvloeden. Je zou verwachten dat in tijden van melkschaarste de leveranciers van particuliere zuivelondernemingen over een grote onderhandelingsmacht beschikken, zeker als ze zich hebben verenigd zoals de leveranciers van Vreugdenhil en Lactalis. Alle zuivelondernemingen zijn immers op zoek naar nieuwe leveranciers/leden, en door te dreigen met overstappen moeten de particuliere zuivelondernemingen de melkprijs wel verhogen om verzekerd te zijn van voldoende melk. In werkelijkheid blijkt de onderhandelingsmacht van leveranciersverenigingen zwaar tegen te vallen. Zo bungelt de melkprijs van Vreugdenhil dit jaar onderaan in melkprijsvergelijkingen (https://www.prikkebord.nl/topic/353020/) en is Lactalis in staat om de leveranciersvereniging te passeren als er over een nieuw melkprijsbeleid moet worden onderhandeld (zie nr. 99 in de uitspraak) De vraag aan de bezoekers van het prikkebord is dus: wat moeten de leveranciersverenigingen van Vreugdenhil en Lactalis doen om hun onderhandelingsmacht ten opzichte van Vreugdenhil en Lactalis te vergroten?

Nieuwe reacties

Initiatiefwet landbouw gepresenteerd: Holman (NSC) & Grinwis (CU) kiezen voor grondgebonden perspectief

Harm Holman (Nieuw Sociaal Contract) en Pieter Grinwis (ChristenUnie) presenteren initiatiefwet landbouw: “Grondgebonden verder met perspectief” Na decennia van onduidelijkheid in het landbouwbeleid is er nu een concreet wetsvoorstel dat boeren een helder perspectief biedt voor de toekomst. Maandag 1 september presenteren Kamerleden Harm Holman (NSC) en Pieter Grinwis (CU) de initiatiefwet grondgebonden landbouw en verantwoorde mestafzet in Nieuwspoort. Met dit wetsvoorstel komt er eindelijk duidelijkheid voor boeren en de hele keten. Het voorstel versterkt de grondgebondenheid in de melkveehouderij, zorgt voor een verantwoorde mestafzet en biedt boeren structurele vergoedingen voor maatschappelijke prestaties zoals het verbeteren van waterkwaliteit, biodiversiteit en stikstofreductie. Hiermee worden knelpunten aangepakt die het maatschappelijke debat in Nederland al jaren domineren. Harm Holman: “Met deze wet maken we een einde aan de onzekerheid. We hebben helemaal niet zoveel nieuws bedacht. Het is bijna onverteerbaar dat boeren al zolang in onzekerheid zitten. We geven ze eindelijk helderheid. Boeren kunnen weer boeren, banken kunnen weer financieren, vergunningen kunnen weer verleend worden. Dit is de enige reden dat ik naar Den Haag ben gekomen: omdat ik wil helpen de landbouw vorm te geven. Hiermee leveren we een bijdrage aan de oplossing. Het landbouwakkoord was een goede poging, het is zonde dat dat is mislukt. Nu maken we fundamentele keuze. Waar landbouw mogelijk is, geef je boeren de ruimte en zetten we in op maximale voedselproductie. Boeren kunnen daarzonder al te veel poespas ondernemen. Tegelijkertijd vragen we in andere gebieden meer van boeren als maatschappij, daar moeten we ze dan ook gezamenlijk voor betalen. We laten de keuze zoveel mogelijk aan de boer en wat bij de boer past.” Pieter Grinwis: “De Tweede Kamer heeft vorig jaar aan minister Wiersma gevraagd om voor de zomer van 2025 een voorstel voor te leggen hoe grondgebondenheid in de melkveehouderij concreet ingevuld gaat worden. Dat voorstel ligt er niet en ik heb er ook geen vertrouwen in dat de minister binnenkort wel met een concreet wetsvoorstel op de proppen komt, terwijl de tijd dringt: Nederland heeft aan Brussel beloofd dat de Nederlandse melkveehouderij in 2032 grondgebonden is. En daarom hebben Harm en ik de handschoen opgepakt en komen we met een realistisch wetsvoorstel om de balans tussen koeien, grond, water en natuur te herstellen. De meeste melkveehouders merken hier overigens weinig van, omdat ze nu al aan de grondgebondenheidsnorm voldoen. Daarbij maken we het ook nog eens aantrekkelijk voor melkveehouders om samen te gaan werken met akkerbouwers.” We beseffen dat we hiermee ingrijpen in de structuur van de Nederlandse landbouw. Daarom dienen we het voorstel niet gelijk in, maar starten we met een consultatieronde. We willen namelijk graag weten wat boeren, burgers en buitenlui ervan vinden, en wat nog anders en beter kan aan ons voorstel.” Oplossingen voor grote maatschappelijke uitdagingen De landbouwsector kampt al decennia met een opeenstapeling van problemen: een te hoge stikstofuitstoot, slechte waterkwaliteit, verminderde biodiversiteit en onduidelijk beleid van de overheid. Het wetsvoorstel biedt hiervoor drie concrete oplossingen: Grondgebonden melkveehouderij: Duidelijke normen voor grasland per koe, zodat bedrijven in balans zijn met hun grond. Maatschappelijke landbouwgebieden: Boeren die maatschappelijke diensten leveren, ontvangen hiervoor een structurele vergoeding van €1000 tot €2500 per hectare. Verantwoorde mestafzet: Mest wordt binnen 100 kilometer of binnen drie regio’s afgezet, om overschotten en milieuschade te voorkomen. Vervolgtraject De wet gaat maandag na de presentatie in internetconsultatie. Iedereen kan de komende maand reageren. Daarna wordt het wetsvoorstel met memorie van toelichting voorgelegd aan de Raad van State voor advies. Korte intro: https://www.youtube.com/watch?v=4U47Tf0IHdU Langere toelichting, wat regelt het voorstel: https://www.youtube.com/watch?v=WAQsDLViQho Harm (s)preekt uit zijn boerenhart: https://www.youtube.com/watch?v=bRjKn7JgmpQ

Nieuwe reacties

KOC1981

@KOC1981

Topics
0
Reacties
163
Volgers

Over mij

Leeftijd: onbekend
Laatst online: 7u geleden

Bedrijven

Ervaring

Ik heb ervaring met de volgende machines:

Merk / type Waardering