Reactie Stichting Stikstof Claim (SSC) op het coalitieakkoord D66, VVD en CDA

Vandaag, 30 januari 2026, is het coalitieakkoord gepubliceerd dat de afgelopen weken tot stand is gekomen na onderhandelingen tussen D66, VVD en CDA. Het akkoord is breder dan alleen landbouw, stikstof en natuur. Onze reactie richt zich op deze drie onderwerpen, die voor SSC-aangeslotenen van groot belang zijn. Onze eerste beoordeling is dat er goede elementen in het akkoord zitten. Tegelijkertijd bevat het akkoord een wezenlijke, onvoldoende doordachte inzet op een nieuw doelsturingsgericht vergunningenstelsel. Dit zal de huidige onzekere periode sinds de PAS-uitspraak van 29 mei 2019 met nog eens acht jaar verlengen. Positieve punten uit het akkoord 1. Natuur meten en monitoren Positief is dat de coalitie inzet op daadwerkelijke metingen van stikstofdepositie en op het gebruik van satellietgegevens om rekenmodellen te kalibreren en te valideren. Ook wordt ingezet op monitoring van stikstofdepositie in natuurgebieden. Daarnaast is SSC positief over de verplichting voor natuurorganisaties om, naar aanleiding van bodemanalyses, mitigerende maatregelen te treffen (bijvoorbeeld bekalken). Ook positief is de inzet om prioritering aan te brengen in de mate van stikstofgevoeligheid van natuurgebieden. Niet overal hoeft stikstofbeleid tot forse maatregelen te leiden. Minder positief is SSC over de inzet om natuurgebieden meer met elkaar te verbinden. In de praktijk zal dit leiden tot nog meer natuur en daarmee nog meer beperkingen. Daar zitten we niet op te wachten. 2. Stikstofbeleid De eerdergenoemde prioritering van natuurgebieden bij de noodzaak tot stikstofmaatregelen zien wij als een juiste stap: niet alles hoeft overal. Positief is ook dat wordt ingezet op vrijwillige maatregelen en dat gebieden niet volledig op slot gaan, maar dat wordt gekeken naar wat wél mogelijk is. Daarnaast moeten provinciale plannen gaan voldoen aan landelijke randvoorwaarden, wat zorgt voor meer eenheid in beleid. Dat het beleid zich richt op het prioritair opkopen van verouderde bedrijven en bedrijven dichtbij stikstofgevoelige natuur zien wij eveneens als een positieve ontwikkeling. Het invoeren van een rekenkundige ondergrens (RKO) is een goede stap. Hiervoor is overigens geen stikstofreductie nodig, zoals het coalitieakkoord stelt. De RKO volgt uit een wiskundige analyse van de ruis in het rekenmodel. Deze ruis bedraagt circa 10 mol, waardoor een RKO van 1 mol morgen al zonder bezwaar kan worden toegepast. De coalitie trekt tot 2035 een bedrag van 20 miljard euro uit. Voor fors beleid is ook fors geld nodig. Nog niet duidelijk is of dit geld afkomstig is uit herschikking van bestaande middelen of dat het om extra middelen gaat. Positief is ook dat in 2032 wordt toegewerkt naar grondgebondenheid. Dit als stip op de horizon zetten geeft richting. Tevens is dit één van de weinige mogelijkheden om weer derogatie van de EU te verkrijgen voor het toestaan van meer dierlijke mest dan de huidige norm van 170 kg stikstof per hectare. Wij realiseren ons dat dit voor sommige bedrijven een zeer forse stap is, maar als de norm van 170 kg N per hectare blijft bestaan, is dat funest voor alle bedrijven. Tot slot zijn wij positief over het uit de wet halen van de KDW (kritische depositiewaarde). Wel maken wij ons grote zorgen over het voorgestelde alternatief voor vergunningverlening via doelsturing. Kritiekpunten Als Stichting Stikstof Claim zijn wij zeer kritisch op generieke emissiereductie. Deze geeft namelijk geen enkele ruimte voor vergunningverlening. Dat is een illusie. Landbouw is niet de enige uitstoter van stikstof en ook het buitenland vormt een forse component. Bovendien is generieke emissiereductie gebaseerd op de onjuiste theorie dat ammoniak grote afstanden aflegt. In werkelijkheid komt circa 65% tot 75% van de ammoniakemissie terecht op boerengrond. Generieke reductie op grotere afstand van natuur helpt de natuur dus niet. Zeer kritisch zijn wij ook op het ombouwen van het vergunningenstelsel naar doelsturing. Doelsturing is gebaseerd op rekenmodellen en natuurlijke processen met nóg grotere onzekerheden dan het huidige Aerius-model. In plaats van van regen naar de drup te gaan, duw je de veehouderij hiermee het luchtledige in met een loze belofte die nooit kan worden waargemaakt. Bij doelsturing wordt een boer in hoge mate afhankelijk van weersomstandigheden. Je krijgt vaste doelen, maar steeds veranderende (on)mogelijkheden om die doelen te bereiken. De door LTO en NAJK in het bouwstenenakkoord met IPO afgesproken generieke stikstofreductie van 42%/46% vanaf 2019 zal worden opgenomen in de wet. Los van de vraag of deze reductie haalbaar is, zijn wij ervan overtuigd dat deze generieke reductie – gezien recente rechterlijke uitspraken – niet gaat helpen om vergunningverlening weer op gang te brengen. 4. Nieuw vergunningenstelsel Ons grootste kritiekpunt is het voorgenomen nieuwe vergunningenstelsel, gericht op doelsturing en daarmee gepaard gaande onzekerheden. Nog belangrijker: een nieuw juridisch stelsel voor vergunningen betekent een forse verlenging van de huidige onzekere periode. Het ontwikkelen van een nieuw vergunningenstelsel kost circa 2 tot 3 jaar voordat een wet uitvoerbaar is. Daarna volgt naar verwachting een periode van ongeveer 5 jaar met gerechtelijke procedures. Alles bij elkaar zal dit coalitievoorstel de onzekere periode van de afgelopen zeven jaar verlengen met minimaal acht jaar. Dit is voor de meeste bedrijven ronduit funest en hierover is onvoldoende nagedacht. Deze reactie is een eerste beoordeling op basis van de tekst van het coalitieakkoord. Op basis hiervan zullen wij de komende maanden gesprekken voeren met leden van de Tweede Kamer, nieuwe bewindslieden en andere organisaties. Jan Cees Vogelaar Voorzitter Stichting Stikstofclaim

Nieuwe reacties

LTO Noord: verdubbeling ruimteclaim voor stationering F-35’s op Lelystad Airport schokkend

Persbericht Lto Noord Vandaag werd bekend dat Defensie voor de stationering van F-35’s op Lelystad Airport niet 60 tot 90 hectare aan extra ruimte nodig heeft, maar 150 tot 240 hectare. LTO Noord vindt deze cijfers schokkend. Daarnaast zijn in Drenthe direct betrokkenen vandaag door Defensie bijgepraat over de uitbreiding van oefenterrein De Haar waarbii de zorgen en emoties hoog zijn opgelopen. Dit maakt volgens LTO Noord duidelijk dat Defensie in dit proces bijzonder zorgvuldig en royaal moet handelen. Zowel in Flevoland als in Drenthe zijn direct betrokkenen geïnformeerd. In Drenthe was de boodschap dat de uitbreiding definitief doorgaat. Voorzitter Dirk Bruins: ,,Dat was een hele zware boodschap zo vlak voor de kerst. Ik leef enorm mee met de gezinnen die weten dat verder boeren onmogelijk is geworden.” ,,De extra ruimtebehoefte in Flevoland komt te liggen op de meest vruchtbare gronden die je je kunt voorstellen. Die zijn, zoals Defensie ook stelt, van groot belang voor de Nederlandse en Europese onafhankelijke voedselvoorziening,” zegt Dirk Bruins, voorzitter van LTO Noord. Defensie zegt dat uit verdiepend onderzoek is gebleken dat er voor invulling van de volledige jachtvliegtuigbehoefte 150 tot 240 Ha aan ruimte nodig is voor de fysieke uitbreiding van de luchthaven inclusief verlenging van de start- en landingsbaan. 240 hectare staat gelijk aan 400 voetbalvelden. Uitbreidingsplannen De uitbreidingsplannen die Defensie heeft zijn vandaag ongewijzigd door de ministerraad goedgekeurd. Het gaat onder meer om een nieuwe kazerne in Flevoland, uitbreiding van oefenterrein De Haar (bij Assen), munitieopslag in Staphorst en Kollumerwaard, en locaties waar helikopters kunnen laagvliegen. Daarnaast meldde Defensie de grotere ruimtebehoefte. Gigantische claim Voorzitter Dirk Bruins: ,,Ik schrik enorm van deze nieuwe claim op gronden. En de gevolgen van de uitbreidingen in zijn algemeenheid, zeker ook in Drenthe. De waterhuishouding moet worden aangepast, hoe groot wordt de geluidsoverlast en infrastructuren moeten veranderen. Hoe dat allemaal uitpakt moeten we bezien. Maar dat dit vlak voor de kerst uit de hoge hoed wordt getoverd levert wéér onrust op.” Daarnaast is LTO Noord verbolgen over het feit dat Defensie niet eerder kenbaar heeft gemaakt dat het meer ruimte nodig heeft voor de stationering van F-35’s. Dirk Bruins: ,,Ik vind het lastig te geloven dat dit soort kennis niet gewoon paraat is binnen een organisatie als Defensie.”

Nieuwe reacties

D66 en CDA: mestplan Wiersma laat zien dat er snel kabinet moet komen

De hoofdrolspelers in de formatie zijn zeer kritisch op het plan van demissionair BBB-minister Wiersma voor versoepeling van de regels om mest uit te rijden. "Ik denk dat het desastreuze beleid van deze minister laat zien waarom het nodig is dat er heel snel een nieuw kabinet op het bordes staat", zegt D66-leider Jetten. Gisteren meldde de NOS dat er binnen het kabinet knallende ruzie is ontstaan over het plan van Wiersma om boeren toe te staan om op bepaalde plekken dicht bij sloten mest uit te rijden. Dat is tegen de regels die zijn ingesteld vanwege de slechte waterkwaliteit in ons land. Jetten noemt het plan "schandalig, omdat het boeren op nog grotere achterstand zet en er de komende jaren nog grotere maatregelen moeten worden genomen". Die maatregelen zouden dan dus door het nieuwe kabinet genomen moeten worden, dat waarschijnlijk zijn naam zal gaan dragen. 'Doldrieste stappen' Ook CDA-onderhandelaar Bontenbal vindt dat Wiersma geen "doldrieste stappen" moet zetten. "Ik hoop dat er in het demissionaire kabinet voldoende verantwoordelijkheidsbesef is om niet nog meer problemen naar het volgende kabinet te kieperen." Hij wijst erop dat Nederland aan allerlei Europese richtlijnen moet voldoen. Dat lukt volgens hem nu al nauwelijks "en dan helpt het niet om het probleem nog groter te maken". "Wij gaan proberen de puinhoop kleiner te maken door snel een nieuw kabinet te vormen." Het plan van de landbouwminister is vandaag niet in de ministerraad besproken. Het gaat wat haar betreft nog steeds op 1 januari in, en de nieuwe regels gelden dan voor vier jaar. Volgens haar is het niet zo dat waterkwaliteit door het hele land even slecht is en er dus overal even strenge regels moeten gelden voor boeren. "Neem maatregelen daar waar ze nodig zijn." Portefeuille minister Tieman Wiersma had ruzie met onder anderen minister Tieman van Infrastructuur en Waterstaat, waar de waterkwaliteit onder valt. Hij is ook van de BBB en zou wekenlang hebben geprobeerd zijn partijgenoot op andere gedachten te brengen. Zijn ambtenaren hadden hem geadviseerd er niet mee in te stemmen, omdat het slecht is voor zowel de waterkwaliteit als de stikstofuitstoot. Tieman is inmiddels overstag zijn gegaan. Hij ze vanmorgen dat hij zich niet herkent in het beeld dat er ruzie was en ontkent ook dat de BBB heeft gedreigd hem zijn portefeuille af te nemen. Hij is in "in overleg" met zijn collega's in het kabinet, zegt hij. "Het is complexe materie. Vandaar dat ik me goed laat adviseren en meerdere vragen stel; ik wil het hele palet op tafel hebben." De staatssecretaris op het ministerie van Tieman, de VVD'er Aartsen, is nog niet om. Hij zou haar nog willen tegenhouden. Hij zei vanmorgen dat er nog "intensieve gesprekken" worden gevoerd. Hij vindt het zijn verantwoordelijkheid om alle adviezen die er liggen, goed te wegen. "En het is ook onze verantwoordelijkheid om de juiste dingen te doen, ook in demissionaire status, en we zijn er nog niet uit." Het juiste besluit houdt wat hem betreft in "dat we vooruit gaan" in Nederland. Bontenbal van het CDA zei vanmorgen nog dat hij verwacht dat de VVD in het kabinet het plan nog zal tegenhouden. "Ik weet dat de VVD al meer gekkigheid heeft tegengehouden" in het demissionaire kabinet, dat op dit moment nog uit twee partijen bestaat.

Nieuwe reacties

Man gedood door stier bij slachterij Vion, ton boete geëist

Een enorme stier uitladen bij slachterij Vion in Tilburg ging een paar jaar geleden gruwelijk mis. De chauffeur werd verrast door het beest van 1200 kilo dat hem plotseling achterna rende en hem tot twee keer toe spieste met zijn hoorns. De man overleed en justitie eiste donderdag een boete van 100.000 euro in de rechtbank in Den Bosch tegen zijn baas. Chauffeur Peter (37) van een transportbedrijf uit Staphorst ging op 10 juni 2022 naar slachterij Vion aan de Enschotsestraat in Tilburg. 23 koeien werden probleemloos uitgeladen en de slachterij in geleid. Toen was het tijd om een enorme, gehoornde Piemontese stier van zo’n 1200 kilo uit te laden. Peter ging de wagen in en opende het schot waarmee de koeien van de stier waren gescheiden. Medewerkers van Vion zagen dat de stier sneller was dan Peter en op hem afrende en tot twee keer met zijn hoorns spieste. Peter had geen schijn van kans tegen de kracht van dit enorme dier en overleed. Twee directeuren van het familiebedrijf, dat al meer dan honderd jaar vee vervoert, snapten niet waarom Peter bij het openen van het schot niet achter het schot is gaan staan. Dat schot is eigenlijk een groot hek, dat als een deur naar de zijkant wordt geduwd, waar medewerkers achter moeten blijven. Maar Peter bleef er voor staan waardoor de stier hem kon pakken. De weduwe van Peter had een foto meegenomen van haar grote liefde. Haar leven is niet meer hetzelfde sinds de politie in de vroege ochtend van die tiende juni het slechte nieuws kwam brengen, vertelde ze geëmotioneerd. Ze wil zich niet zomaar neerleggen bij de dood van Peter en eiste dat er iets verandert aan transport van zulke gevaarlijke dieren, zodat andere gezinnen niet hetzelfde overkomt. De twee directeuren luisterden ingetogen naar haar verhaal over ‘het kalf dat is verdronken’ en ‘het gebrek aan veiligheid’. Het transportbedrijf heeft inmiddels de vrachtwagens aangepast en een veiliger ruimte gecreëerd achter het schot, zo werd uitgelegd, maar dat vindt de weduwe niet genoeg. Er moeten volgens haar meer maatregelen worden genomen. De officier van justitie wilde wel ingaan op de gewenste veiligheid. De situatie waarin Peter moest werken was onveilig. Hij moest de trailer in om de dieren eruit te halen. En ook achter het schot staan, had geen absolute veiligheid kunnen garanderen, omdat zo’n zware stier iemand achter het hek kan pletten. Volgens de officier waren de risico’s van het werken met zo’n grote, gehoornde stier niet goed in kaart gebracht en dus waren er ook geen maatregelen om zulke gevaarlijke situaties te voorkomen. Er stond niets op papier en alle overleg ging mondeling, legde een van de directeuren uit. De officier van justitie hekelde de werkwijze van ‘we doen het altijd zo’. “Dan is het wachten tot het fout zou gaan”, oordeelde ze. “Het merendeel van de arbeidsongevallen die op mijn bureau terechtkomen, waren te voorkomen als er op tijd maatregelen waren genomen. En dat geldt hier ook.”Ze pleitte, net als de weduwe, voor een veiliger voorziening in een veewagen of een mogelijkheid om dieren uit te laden van buitenaf. Het transportbedrijf heeft in 2022 te weinig gedaan aan de veiligheid en dat heeft het leven gekost aan een chauffeur. Ze eiste daarom een geldboete van 100.000 euro voor nalatigheid. De uitspraak in deze zaak is op 27 november.

Nieuwe reacties

Bovaer, toch niet zo fijn

Huibert van Dorp is een melkproducent met 600 koeien en een jaarlijkse productie van 13.000 kilo EKM. Bij het gebruik van Bovaer ervaart hij zieke koeien en een daling van de productie met 1,5 tot 2 kilo melk per koe per dag. Voor melkproducent Huibert van Dorp is het verplichte klimaatsinstrument Bovaer een treurige ervaring geweest. Sinds hij het in het voer mengt, zijn de dieren aangetast. - We hadden een koe die meer dan 40 graden koorts had. De dierenarts kwam op zondag, maar de koe overleefde het niet. Ze stierf de volgende dag. We hebben ook twee gevallen van maagkrampen gehad, waarbij de pens sterk opgezette was, en nu hebben we Bovaer op pauze gezet. Ik vind ook dat de groep slomer is als ik door de stal loop, en ik heb met anderen gesproken waarvan de koeien uierontsteking, dikke sprongen en benen krijgen, zodat ze niet kunnen opstaan. De melkproductie is ook gedaald, zegt hij. Als boer vindt hij het niet eerlijk dat men moet accepteren Bovaer te gebruiken, terwijl men ziet dat de koeien biologische schade lijden. - Het is een grote druk wanneer je tegelijkertijd risico loopt op boetes als je Bovaer niet geeft. Het is onredelijk, want we willen de dieren goed behandelen, zegt hij. **Verschillende ervaringen** Volgens Niels Bastian, docent aan de Aarhus Universiteit, is Huibert van Dorp lang niet de enige die 'een flinke klap heeft gekregen'. - Wanneer ik boeren ontmoet, zijn er altijd enkele die geen verschil hebben gemerkt sinds ze met Bovaer zijn begonnen, en anderen voor wie het problemen heeft veroorzaakt. Het lijkt erop dat het hard toeslaat, juist wanneer het wordt geïntroduceerd. Als het aanhoudt, moet men onderzoeken of er andere oorzaken kunnen zijn, zegt hij. Hoe kan men weten dat de problemen door Bovaer komen - krijgt de stof niet gewoon de schuld van alle problemen op dit moment? - Bij de individuele boer kan je niet weten of het door Bovaer of iets anders komt. Maar wanneer je ziet dat er nu veel onregelmatigheden zijn, terwijl de stof wordt ingevoerd, kan je dat niet zomaar afdoen als toevalligheden. Huibert van Dorp is lang niet de enige boer die significante uitschieters heeft, benadrukt Niels Bastian.

Nieuwe reacties

Landbouw en klimaat – een open vraag

Beste leden, Omdat ik merk dat mijn eerdere bijdragen mogelijk niet goed zijn overgekomen of onvoldoende aansluiting vonden, wil ik het vandaag anders aanpakken — door een open vraag te stellen. Ik ben klimaatswetenschapper en volg met veel interesse het debat over landbouw en klimaat. Vanuit mijn expertise zie ik de urgente uitdagingen rond klimaatverandering. Tegelijkertijd heb ik veel respect voor het werk dat boeren dagelijks verzetten om voedsel te produceren en hun bedrijven in stand te houden. Daarom mijn vraag aan jullie: Wat weegt voor jullie zwaarder of voelt urgenter aan: het beschermen van het klimaat, of het voortbestaan van de landbouw zoals die nu is ingericht? En misschien nog belangrijker: Zien jullie die twee doelen als onverenigbaar, of geloven jullie dat landbouw en klimaatbeleid hand in hand kunnen gaan? Ik stel deze vragen niet om te polariseren, maar om oprecht te begrijpen hoe jullie dit beleven — vanuit jullie perspectief, praktijkervaring en waarden. Met respect en oprechte nieuwsgierigheid, Henk Maarsen (Aangezien er tevens om een dialectversie is verzocht, heb ik deze hieronder bijgevoegd. Ik wens te benadrukken dat deze dialectversie door een kunstmatige intelligentie is gegenereerd, aangezien ik zelf geen dialect spreek en mijn achtergrond wetenschappelijk is. Daarnaast keur ik het gebruik van grensoverschrijdende taal, alsmede inhoudelijke onnauwkeurigheden, nadrukkelijk af.) Beste luitjes, Ik merk dat mien vorige berichtn misschien niet goed overkwamen of dat ik niet goed aansloeg, dus wil ik 't vandaag anders doen — met een open vraog. Ik ben een klimaatswieten­schapper en volg met belangstelling 't gesprek over landbouw en klimaat. Vanuit mien werk zie ik de grote uitdagingen die klimaatverandering met zich meebrengt. Tegelijk heb ik veul respekt veur het harde wark wat boeren iedere dag doen om eten te maken en hun bedrijf draaiende te houden. Daorum wil ik jullie graag vragen: Wat vinden jullie belangrijker of urgenter: ’t beschermen van ’t klimaat, of dat de landbouw kan blieven zoals die nou is? En misschien nog belangrijker: Vinden jullie dat die twee doelen tegenoverelkaar staan, of denken jullie dat landbouw en klimaatbeleid best samen kunnen? Ik vraog dit niet om ruzie te maken, maar om eerlijk te weten hoe jullie d’r in staan — vanuit jullie eigen ervaring en mening. Met respekt en oprechte nieuwsgierigheid, Henk Maarsen

Nieuwe reacties

frank post

@frank post

Topics
0
Reacties
168
Volgers

Over mij

Leeftijd: onbekend
Laatst online: 5d geleden

Bedrijven

Ervaring

Ik heb ervaring met de volgende machines:

Merk / type Waardering