Een bijzondere week

Steeds vaker spreek ik mensen die de hoop op betere beleidstijden hebben opgegeven. Helaas zien collega-boeren met enige regelmaat de toekomst en hun eigen situatie zo zwart, dat zij zelf het zwarte gat verkiezen boven het leven. Iedere keer als dat gebeurt, voelt dat voor mij een beetje als falen. Falen van mijzelf en van Stikstofclaim. Blijkbaar hebben we die mensen op dat moment onvoldoende houvast, hoop en uitzicht op betere tijden kunnen geven. Uitzicht dat nodig is om een minder zwart toekomstbeeld te zien. Voor mij speelt daarin zeker een rol dat mijn zus op 7 oktober, zeven jaar geleden, zelf de keuze maakte om haar leven te beĂ«indigen. In overleg met Co Scholten heb ik deze bijdrage geschreven. Ik wil hiermee helder maken dat er, ondanks alle stomme Haagse streken, absoluut lichtpuntjes zijn. Lichtpuntjes die groter zijn als je er goed naar kijkt. Ook wil ik aangeven waar wij als Stichting Stikstofclaim onze drive en energie vandaan halen. Dat doe ik door een deel van de belevenissen van vorige week te beschrijven. Niet volledig uitputtend, maar wel om een beeld te geven. De week van 29 juni Het was een heel bijzondere week, met hele mooie en heel trieste momenten. Toch blijft voor mij het mooie ook voor boeren overheersen. Er is meer dan goede hoop op verandering in beleid. Vorige week maandag, 29 juni, begon voor mij zoals de meeste maandagochtenden en dinsdagochtenden: met het uitmesten en opnieuw instrooien van de stallen. Niet met de greep of vork, maar met een knikshoveltje. Ook het instrooien doen we met een strooier voorop een shoveltje. In drie uur tijd verplaatsen we 24 paarden in twee groepen. Daarvan zijn 19 paarden tweejarige hengsten die al best wat mans zijn. Mooie, imposante dieren. Ze zijn inmiddels gewend aan halsters, maar kunnen af en toe nog behoorlijk onberekenbaar zijn. Iedere keer is het weer een uitdaging, maar ook heel leuk om te doen. Op die ochtenden neem ik meestal de telefoon niet op. Alleen als John Spithoven of Piet Faber belt, beiden actief voor Stikstofclaim, maak ik daar een uitzondering voor. Samen met onze dochter Lisa en ochtendhulp Ananda zijn we drie uur bezig. Aan het einde van de ochtend zijn er 12 grote balen stro verstrooid. Dat klinkt veel, maar de boxen zijn 3,5 bij 5 meter. Rond een uur of twee liggen de meeste paarden heerlijk languit in het verse stro. We hebben vier stallen met een verschillend aantal boxen. Iedere week mesten we ongeveer de helft uit. De andere helft strooien we donderdags bij. Kuil voeren in de ruiven doen we met de hand. Iedere week verwerken we ongeveer 16 vierkante balen kuil in de winterperiode. In de zomerperiode, wanneer de meeste paarden ook buiten komen, zijn dat ongeveer 12 balen per week. Samenwerken met mijn dochter Lisa geeft mij veel voldoening. Zij runt inmiddels het bedrijf. Ik ben het oudere manneke dat hand- en spandiensten verricht en af en toe nog raadgever mag zijn. Ik kan er enorm van genieten hoe professioneel zij met klanten omgaat, strak communiceert en afspraken maakt. De paarden die bij ons in opfok staan en de merries waarmee wordt gefokt, zijn grotendeels van klanten. Een klein deel is van onszelf. Van de 86 dieren zijn er 11 van onszelf. Gelukkig hebben we zakelijke klanten die weten dat we ons uiterste best doen. Maar zij begrijpen ook dat er bij levende dieren, ook al zijn ze tonnen waard, wel eens iets mis kan gaan. Wij maken geen onderscheid in behandeling of verzorging. Of de aanschafwaarde voor de klant nu zesduizend euro of zestigduizend euro was: voor ons zijn het allemaal levende dieren. Als houder heb je de heilige plicht om dieren goed te verzorgen. Ook jonge dieren moet je leren dat de mensenhand er niet is om te straffen, maar om te begeleiden en vertrouwen te geven. Bij het ene dier gaat dat sneller dan bij het andere. We hebben ook een keer meegemaakt dat een jonge hengst, ondanks alle tijd, liefde en aandacht, gewoonweg vals was en bleef. Dat zat er vanaf het begin in, toen hij als veulen werd gebracht. Paarden zijn net mensen. Je hebt er fijne en minder fijne tussen om mee te werken. Echt vals en slecht is bij paarden een grote uitzondering. Bij mensen komt dat vaker voor. Naast het werk thuis, meestal in de ochtenden, heb ik wekelijks twee tot vier afspraken in de middag. Afhankelijk van het jaargetijde heb ik daarnaast Ă©Ă©n Ă  twee overleggen in de avond, ergens in het land. Er is bijna dagelijks telefonisch en per mail overleg met advocaten en adviseurs. Dat begint vaak rond half acht en loopt doordeweeks door tot in de avond. Veel mails beantwoorden, stukken lezen en dagelijks overleg. Vaak ook in het weekend. Daarbij is er veel overleg met Sandra Marseille. Zij runt het secretariaat, doet de administratie, plant alle afspraken in en bewaakt of gemaakte afspraken ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. Voor mij is ook belangrijk dat zij de meeste stukken die ik schrijf leest en corrigeert, zowel tekstueel als inhoudelijk. Daarmee bewaakt zij de continuĂŻteit in onze communicatie. Stikstofclaim is in de loop der jaren steeds meer een geoliede machine geworden. Daardoor worden de eerste vruchten nu rijp om te oogsten. Omdat we een best aardige kantine, annex Grand CafĂ©, in het voormalige manegebouw hebben, probeer ik zoveel mogelijk overleggen daar te plannen. Dat maakt dat ik mijn tijd efficiĂ«nt kan benutten en geen verrassingen heb in de kwaliteit van de koffie. Vergaderingen van Stichting Stikstofclaim zijn ook bij ons. Overleggen met Kamerleden, hun medewerkers en gedeputeerden zijn meestal in de Tweede Kamer of op provinciehuizen. Met de meeste Kamerleden en hun medewerkers is er goed appcontact. Dat geldt zo ongeveer voor iedereen rechts van Pieter Grinwis. Aan de linkerzijde van het politieke spectrum is er geen contact, ondanks pogingen om wel in gesprek te komen. Een andere week dan anders Deze week was anders dan anders. We verwachtten twee uitspraken van rechtbanken en er was, naar het zich liet aanzien, een belangrijk debat in de Tweede Kamer. In de aanloop naar dat debat was er dinsdagavond een overleg met alle boerenvakbonden. Dat gebeurde op initiatief van Agractie, in De Schakel in Nijkerk. Tot mijn verbazing schoven er ook twee LTO-bestuurders aan: een vakgroepvoorzitter en een provinciaal voorzitter. Dat hebben we eerder meegemaakt, ooit in het Landbouwcollectief. Meestal is LTO er weer vandoor als het er echt op aankomt. Dat was hier opnieuw het geval. Agractievoorzitter Erik Luiten gaf technisch goed leiding aan het overleg. Er werden afspraken gemaakt over een gezamenlijke verklaring. Na afloop stond er wat pers. Ook waren er ongeveer zestig trekkers en een shovel, die de avond opfleurden. Dan zie je ook weer een aantal mooie oude bekenden. Toch ben ik maar snel in de auto gestapt. De dag erop was het debat in de Tweede Kamer. Vooraf is het dan de moeite waard om nog te appen en te bellen met Kamerleden en fractiemedewerkers, om te proberen nog iets ten goede te keren. Woensdagmorgen 1 juli Woensdagmorgen 1 juli heb ik samen met mijn dochter de paarden gevoerd. Tot twee uur was ik thuis bezig. Tussendoor was ik aan het appen en bellen, voordat ik in de auto stapte naar Den Haag. Dat werd fileleed. De rit duurde bijna drie uur, in plaats van anderhalf. Tweede Kamer: een mooi, dierbaar gesprek en een dramatisch debat Bij aankomst in de Tweede Kamer gebeurde er voor mij iets bijzonders. Na binnenkomst sprak ik een paar bekenden, waaronder de fractiemedewerker landbouw van de PVV. Daarna liep ik naar de roltrap. Vlak voor de roltrap kwam ik Mirjam Bikker tegen. We groetten elkaar en gaven elkaar een hand. Beiden waren we van plan om verder te gaan, toen Mirjam Bikker vroeg: “Was Ella Vogelaar familie van je?” Ja, Ella was mijn oudste zus. Zij was bijna dertien jaar ouder dan ik. Mirjam vertelde dat Ella haar in de beginperiode van haar politieke loopbaan in de gemeente Utrecht had geholpen met raad en daad. Gewoon omdat Ella graag mensen hielp. Het klinkt misschien raar. Ik ben niet snel van slag, maar op dat moment wel even. In de Tweede Kamer, niet hetzelfde gebouw, maar wel het onderdeel van ons staatsbestel waar mijn zus ook veel heeft gewerkt. Om dan, ruim zes jaar na haar overlijden, iemand uit een heel ander politiek spectrum lovende woorden over mijn zus te horen spreken, deed iets met me. Mirjam had eigenlijk dezelfde ervaring met Ella als ik zelf had in mijn beginperiode bij LTO Melkveehouderij. Ook toen hielp Ella mij. We wisselden nog wat andere ervaringen uit. Ik bedankte haar dat zij haar ervaring met Ella met mij deelde. Haar antwoord was: “Wees welkom.” Het was een mooie groet en de afsluiting van een voor mij dierbaar gesprek. Op dat moment wist ik nog niet dat dit een dag later een vervolg zou krijgen. Daarna ging ik met de roltrap omhoog naar de publieke tribune. Daar bleef ik tot de Kamerleden zes uur later, na de eerste termijn, gingen dineren. Inhoudelijk vond ik het debat dramatisch gestuntel van de meeste Kamerleden. Uitzonderingen waren AndrĂ© Flach, Caroline van der Plas, Chris Jansen en Hidde Heutink. Teleurstelling was er bij mij ook over de inbreng van JA21, toen nog mijn eigen partij. De tweede termijn heb ik niet afgewacht. Rond tien uur ben ik naar huis gegaan. In de auto heb ik de antwoorden van de minister beluisterd. Debattechnisch was het heel handig, maar stikstofinhoudelijk sloeg het nergens op. Na thuiskomst heb ik het debat nog tot twee uur gevolgd. Daarna ben ik naar bed gegaan. Mijn conclusie: het debat was een drama. De beantwoording was inhoudelijk ook een drama, vol grote ambities die door deze minister nooit zullen worden waargemaakt. Donderdag: een belangrijke uitspraak Donderdagochtend heb ik een stuk of dertig boxen bijgestrooid. Ook werden een aantal paarden door de dierenarts gescand op cyclus. Bij een veulen met een liesbreuk werd de breuk weer leeg gemasseerd. Rond elf uur belden onze advocaten Robert van den Broek en Amber Hoogmoed. “Jan Cees, we moeten je wat vertellen.” In Overijssel, in de zaak met de vier PAS-melders, zijn we in het gelijk gesteld. De melding van de PAS-melders bij RVO moet door de provincie worden gezien als een vergunningaanvraag. De provincie moet daar binnen twaalf weken op beslissen. Althans, dat staat in de uitspraak van de meervoudige kamer van Rechtbank Overijssel. De zitting was op 8 mei. En nu was er dus deze uitspraak. Dan ga je met elkaar de gevolgen van zo’n uitspraak analyseren. Die gevolgen zijn immens groot. Je komt dan tot de conclusie dat deze uitspraak geldig is voor alle PAS-melders waarvan de melding bij RVO, om voor legalisatie in aanmerking te komen, door RVO is geaccepteerd als voldoende onderbouwd. Dat zijn ongeveer 1.448 PAS-melders. Een mooie uitspraak, waar het hele bestuur van Stikstofclaim blij mee is. De grap is dat alleen de Sterke Erven-bladen er aandacht aan besteden, ondanks het feit dat er een persbericht is gestuurd naar zo ongeveer alle agrarische media en dagbladen.

Nieuwe reacties

Grootste angel stikstofbrief zit in grondgebondenheid - Opinie Lubbert van Dellen

In een omvangrijke brief met veel bijlagen over het stikstofbeleid laat minister Van Essen (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) zien dat hij wil meedenken met de sector. Tegelijkertijd zijn de plannen harde ingrepen om tot vergunningverlening te komen, maar ontbreekt een echte toekomstvisie op leefbaarheid. Door op het laatste moment eisen voor grondgebondenheid mee te nemen, wat eigenlijk niet bij het stikstofbeleid hoort, wordt een bijna onhaalbaar element toegevoegd. Dit punt moet herzien worden. Ruimte voor sturing via management De plannen zijn streng; de ammoniakuitstoot moet met 46% omlaag. Hoewel scherp, biedt de gekozen doelsturing agrarische ondernemers wel de ruimte om via management, innovatie en vakmanschap zelf oplossingen te vinden. Dat is een uitdaging; niet gemakkelijk, maar haalbaar. Positief is ook de aandacht voor het vergunningenbeleid, al is nog onduidelijk hoe gedupeerde bedrijven, met name de PAS-melders en interimmers die er het langst op wachten, hun vergunning concreet gaan krijgen. Zwaar offer in de bufferzones De theorie en praktijk schuren bij de aanpak van de bufferzones rond Natura 2000-gebieden. Van de tien bedrijven kunnen straks waarschijnlijk maar twee of drie echt verder. Hoewel de minister kiest voor een vrijwillige route van agrarische ondernemers die stoppen, is er in die zones simpelweg niet voor alle bedrijven de mogelijkheid om aan de eisen te gaan voldoen. Dit komt in de praktijk neer op gedwongen stoppen of verplaatsen. Dat heeft een enorme impact op gezinnen en de leefbaarheid. Onhaalbare grondgebondenheid raakt inkomen De grootste angel zit in de grondgebondenheid. Bovenop de stikstofaanpak en de uitdaging rond Natura 2000-gebieden eist de minister van melkveehouders maximaal 2,6 GVE per hectare en dat het bouwplan voor zand- en lössgronden voor ten minste 85% uit gras of rustgewassen bestaat. Dit is voor melkveehouders totaal onhaalbaar. Op deze droge gronden is 60% al een enorme uitdaging. Maar dit zou nog mogelijk zijn, bijvoorbeeld door samen te werken met akkerbouwers. De huidige 85%-eis biedt echter nul perspectief, raakt het inkomen hard en heeft niets met stikstof te maken. Immers voor een lage ammoniakuitstoot voer je naast gras liever iets anders. Lubbert van Dellen Senior Bedrijfsadviseur & Marktdirecteur agro bij Flynth Adviseurs en Accountants

Nieuwe reacties

Live debat over de nieuwe stikstofplannen

De Tweede Kamer debatteert op woensdag 1 juli over de nieuwe stikstofplannen van het kabinet. Deze plannen moeten ervoor zorgen dat de stikstofuitstoot drastisch omlaag gaat en Nederland weer van het slot kan. U kunt het debat vanaf 13.30 uur volgen via Debat Direct: https://debatdirect.tweedekamer.nl/2026-07-01/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/plenaire-zaal/samenhangende-aanpak-landbouw-natuur-en-stikstof-13-30/onderwerp Voor dit debat komen minister Jaimi van Essen en staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur naar de Kamer. Plannen Minister Van Essen stuurde op vrijdag 26 juni namens het kabinet de brief 'Weer ruimte voor boer, natuur en bouw: maatregelpakket voor landbouw, natuur en stikstof' naar de Tweede Kamer. Hierin staat onder meer dat de stikstofuitstoot van de landbouw in 2035 tussen de 42 en 46 procent lager moet zijn dan in 2019. Ook mogen boeren in 2035 niet meer dan 2,6 koeien per hectare houden en komen er stikstofarme zones rond honderd natuurgebieden. De brief: https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2026Z14788&did=2026D33108

Nieuwe reacties

Stikstofclaim en PAS-melders krijgen gelijk van rechter

Provincie moet binnen 12 weken legalisatieverzoeken PAS-melders behandelen Vier PAS-melders in Overijssel zijn op 30 juni door de Meervoudige Kamer van Rechtbank Overijssel in het gelijk gesteld. Zij werden in deze zaak bijgestaan door Stichting Stikstofclaim en haar advocaten. Stichting Stikstofclaim is blij met deze belangrijke stap in de legalisatie van PAS-melders. Volgens de rechtbank had Provincie Overijssel hun verzoeken tot legalisatie moeten behandelen als een vergunningaanvraag op grond van de Wet natuurbescherming. De provincie had deze verzoeken niet mogen parkeren in afwachting van een legalisatieprogramma. De vier veehouders dienden in 2021 een legalisatieverzoek in via het digitale portaal van RVO. Zij gebruikten daarvoor het formulier van het landelijke legalisatieprogramma voor PAS-melders. In 2023 kregen de boeren van de provincie te horen dat er op dat moment geen legaliserende vergunning kon worden aangevraagd. Na een oproep van Stikstofclaim stelden de vier boeren Provincie Overijssel in 2025 in gebreke, omdat de provincie niet op tijd had beslist op hun legalisatieverzoek. Volgens de provincie was zij niet in gebreke, omdat er geen vergunning zou zijn aangevraagd. De rechtbank is het daar niet mee eens. Volgens de rechtbank moet het legalisatieverzoek uit 2021 wel degelijk worden gezien als een vergunningaanvraag. Die aanvraag had daarom in behandeling genomen moeten worden. De rechtbank oordeelt dat de boeren ieder recht hebben op een dwangsom van 1.442 euro, omdat de termijn van 42 dagen na de ingebrekestelling is overschreden. Ook moet de provincie binnen 12 weken alsnog een besluit nemen op de vergunningaanvraag. Robert van den Broek en Amber Hoogmoed, de advocaten van de veehouders en Stikstofclaim, betoogden tijdens de zitting dat Provincie Overijssel onjuist handelde met de verzoeken tot legalisatie van de PAS-melders. De rechtbank ging daarin mee. Jan Cees Vogelaar, voorzitter van Stikstofclaim, spreekt van een doorbraak: “De rechtbank is het met ons eens dat een legalisatieverzoek moet worden opgevat als een vergunningaanvraag, waarop het college van Gedeputeerde Staten gewoon tijdig had moeten beslissen. Dit betekent dat het college moet stoppen met afwachten. Dat afwachten heeft al veel te veel tijd genomen. Het is nu aan GS om te beslissen of deze PAS-melders een vergunning krijgen en zo niet, waarom niet.”

Nieuwe reacties

Oppositie zet kabinet onder druk om extreem lage Nederlandse stikstofgrens eindelijk op te hogen: ’Wetenschap heeft hele goede argumenten aangereikt’

Oppositie zet kabinet onder druk om extreem lage Nederlandse stikstofgrens eindelijk op te hogen: ’Wetenschap heeft hele goede argumenten aangereikt’ De Tweede Kamer zet het kabinet-Jetten onder zware druk over de mogelijk te verhogen stikstofgrens en het gebruik van het Aerius-model. Tijdens het Catshuisberaad ligt een felle politieke discussie op tafel: Kamerleden hebben moties ingediend die het kabinet aanzetten tot snelle keuzes over zowel de grenswaarden voor stikstofdepositie als de rekenmethodiek die bepaalt hoe projecten natuur-schade meten. Het conflict draait om twee zaken: een hogere wettelijke stikstofdrempel zou ingewikkelde vergunningprocedures versoepelen en projecten in wonen, infrastructuur en landbouw makkelijker maken; tegenstanders waarschuwen dat dit ten koste kan gaan van beschermde natuurgebieden. Tegelijkertijd staat het Aerius-rekenmodel ter discussie: enkele experts en Kamerfracties vinden dat het model te star is of niet meer voldoet aan actuele inzichten, en willen een onafhankelijke toets of vervanging. Het Catshuisberaad fungeert als plek waar politieke moties en expertadviezen samenkomen en het kabinet wordt gedwongen richting te kiezen. De uitkomst is belangrijk voor het tempo van bouw- en infrastructuurprojecten en voor de manier waarop Nederland zijn natuurbescherming juridisch afdwingt. De vraag blijft of het kabinet erin slaagt een balans te vinden tussen economische behoefte en ecologische zekerheid, en welke technische en juridische stappen daarop volgen. Meer: https://www.telegraaf.nl/politiek/oppositie-zet-kabinet-onder-druk-om-extreem-lage-nederlandse-stikstofgrens-eindelijk-op-te-hogen-wetenschap-heeft-hele-goede-argumenten-aangereikt/157230622.html

Nieuwe reacties

Rechtbank: Lactalis mocht wel maandelijks eenzijdig de melkprijs vaststellen

In 2024 heeft de ACM (Autoriteit Consument en Markt) aan Lactalis een “last onder dwangsom” opgelegd omdat Lactalis de Wet Oneerlijke handelspraktijken Landbouw zou hebben overtreden. Lactalis stelde volgens de ACM maandelijks eenzijdig en op een ondoorzichtige manier de melkprijs vast. En dat is in strijd met de Wet OHP landbouw. Tegen dit besluit is Lactalis in beroep gegaan bij de rechtbank. En met succes. Kort samengevat zegt de rechtbank het volgende: De Wet OHP Landbouw bepaalt dat een afnemer onrechtmatig handelt jegens een leverancier wanneer de afnemer de leveringsvoorwaarden (bijvoorbeeld de prijs) eenzijdig wijzigt. In de leveringsvoorwaarden van Lactalis is opgenomen dat Lactalis maandelijks eenzijdig de melkprijs vaststelt. Bij het maandelijks vaststellen wijzigt Lactalis de leveringsvoorwaarden niet. En dus kan er volgens de rechtbank niet worden gesproken van een eenzijdige wijziging van de leveringsovereenkomst. En dus is er geen overtreding van de Wet OHP Landbouw. https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RBROT:2026:6092&showbutton=true&keyword=acm&idx=2

Nieuwe reacties

mlkvhoudr

@mlkvhoudr

Topics
8
Reacties
3.340
Volgers

Over mij

Leeftijd: 114jr
Laatst online: 20min geleden

Bedrijven

Ervaring

Ik heb ervaring met de volgende machines:

Merk / type Waardering