Crisis in de akkerbouw: de boer weet niet meer met welke teelt hij nog geld kan verdienen
Deel dit topic
Bijlages
(klik om te vergroten)
Deel ook jouw kennis en inzicht
Hebben de thema's oogsten , suikerbieten , granen , aardappelen , verdienen , geld en Kosten geen geheimen voor jou? Dan kunnen we jouw kennis en inzicht goed gebruiken! Of je nu actief bijdraagt door foto's, video's, topics of reacties te plaatsen, of je zorgt er middels de stemknoppen voor dat de beste reactie naar boven borrelt.. Jouw kennis en inzicht m.b.t. de melkveehouderij kunnen deze site nét dat beetje beter maken. Maak ook een (gratis) account aan!
Laatste
Reacties
REPORTAGE — Op de vooravond van het nieuwe zaaiseizoen verkeren landbouwers in grote onzekerheid. Na twee vette jaren zijn de prijzen ineengestort. Met de weinige contracten die de fabrikanten hen voorschotelen, komen ze amper uit de kosten. “Ze laten ons vallen als een baksteen.”
“Het is erg om te zeggen als landbouwer, maar we zitten bijna te hopen op slecht weer en karige oogsten. Want dan gaan de prijzen stijgen. Zoals het nu is, staan we met onze rug tegen de muur.” Wat nu gebeurt, heeft Patrick Lemahieu-Ameloot (62) uit Watou nog nooit meegemaakt, zegt hij. Hij baat met zijn zoon een groot akkerbouwbedrijf uit dat aardappelen, suikerbieten, industriegroenten en granen teelt. Normaal is rond deze tijd van het jaar alles in gereedheid gebracht voor de lente: het zaaigoed is besteld, de contracten met de diepvriesfriet- en groenteverwerkers of suikerraffinaderijen zijn getekend.
Dit jaar is het anders. “We krijgen nu contracten aangeboden met prijzen en volumes waar we niets aan gaan verdienen. We kunnen ons teeltplan niet op orde zetten. Twee jaar geleden kwamen de verwerkers nog bij ons smeken: of we alstublieft wat voor hen wilden telen? Nu laten ze ons vallen als een baksteen.”
De malaise is het rechtstreekse gevolg van de hoogconjunctuur van de voorbije jaren in de Belgische akkerbouw. Die draait grotendeels rond intensieve teelten, zoals aardappelen, industriegroenten of suikerbieten. De boeren surften de voorbije jaren mee op het succes van de diepvriesfrietbedrijven. Vlaanderen is met spelers als Clarebout en Agristo een wereldspeler in een markt die wereldwijd 5 tot 7 procent groeit.
Van 250 naar 15 euro
Vorig jaar kwam aan die hausse een einde. Aangetrokken door de hoge prijzen werden te veel aardappelen gepoot. Gunstige weersomstandigheden afgelopen zomer leidden tot recordoogsten van zowat alle gewassen. Het gevolg was dat de prijzen op de vrije markt (de aardappelen die niet onder contractteelt gekweekt worden) in elkaar stuikten. Voor een ton wordt nu nog maar 15 euro betaald, tegen 250 euro een jaar geleden. Heel wat landbouwers zitten nog met overvolle bewaarschuren.
“Bovendien kampten de verwerkers met meer buitenlandse concurrentie, waardoor de vraag lager was dan verhoopt. Zo worden in Azië, Egypte en de VS nu meer frietaardappelen gekweekt en verwerkt. Het is onderling vechten om klanten”, zegt Christophe Vermeulen, ceo van verwerkerskoepel Belgapom. Hij verwacht dat de crisis nog even zal aanhouden. “Saudi-Arabië is de op drie na grootste afnemer van onze diepvriesfriezen, dus de crisis in het Midden-Oosten zullen we ook voelen. Het toerisme ligt er plat, waardoor er minder frietjes gegeten zullen worden. En ook de containerlogistiek en zeevaart dreigen in moeilijkheden te komen.”
“De landbouwers krijgen nu veel minder afnamecontracten voorgeschoteld”, weet Pieter Van Oost, akkerbouwspecialist bij Boerenbond. “De verwerkers willen een kwart tot de helft minder afnemen van wat de boer plant. Bovendien voor prijzen die zo’n 20 procent lager liggen.” Kon een aardappelboer vorig jaar vaak nog 80 of 90 procent van de oogst vooraf verkopen aan afgesproken prijzen, dan is dat nu maar 50 procent. De rest moet hij op de veiling zien te slijten en hopen dat de prijzen binnen enkele maanden hoog genoeg liggen om de kosten te dekken.
“Saudi-Arabië is de op drie na grootste afnemer van onze diepvriesfriet, dus de crisis in het Midden-Oosten zullen we ook voelen”
— Christophe Vermeulen, Ceo Belgapom
De klok tikt
Dan maar iets anders kweken? “Het probleem is dat de alternatieven die normaal geld opbrengen het ook niet goed doen. Neem suikerbieten: er zijn nog maar twee verwerkers in België (Tiense Suiker en Iscal in Henegouwen). Tiense Suiker heeft al gezegd dat het 23 procent minder suikerbieten zal afnemen dit jaar, want de druk op de Europese suikermarkt is door concurrentie van buitenaf groot. Uien zijn ook een rendabel alternatief, maar daarvoor is er te weinig zaaizaad beschikbaar.”
Industriegroenten dan maar, die worden ingevroren? Ook hier zijn de voorraden nog groot en bieden de verwerkers lagere prijzen en lagere contracten aan, gemiddeld 10 procent minder, volgens Van Oost. “De fabrikanten wachten ook heel lang met contracten aan te bieden, ze lijken wel te speculeren. Voor sommige teelten tikt de klok, nu de lente eraan komt, sommige groenten moeten stilaan de grond in.” Zonder voldoende afnamecontracten weten groentetelers bij de eerste lente dus niet wat gekweekt.
De enige uitweg voor de landbouwers zijn granen zoals tarwe, gerst en korrelmaïs. Van Oost verwacht dat die meer gezaaid zullen worden. Het voordeel is dat een hectare tarwe bewerken drie tot vier keer minder kost dan aardappelen; het nadeel is dat je er veel minder aan verdient. Het gaat om honderden euro’s per hectare, tegenover duizenden bij aardappelen, groenten en suikerbieten. En Vlaamse akkerbouwers hebben te weinig grond om uit graanteelt een volwaardig inkomen te halen. “Veel landbouwers hebben de voorbije jaren ook geïnvesteerd in bewaarschuren en grote machines voor aardappelen en groenten. Die moeten nog afbetaald worden”, zegt Van Oost.
Zowel de Boerenbond als Belgapom roept op om minder aardappelen te poten, zodat de prijs wat kan herstellen. Landbouwer Lemahieu-Ameloot — die normaal 50 hectare aardappelen heeft — denkt er dit jaar aan geen aardappelen te zetten voor frieten. “Er is ook nog geen contract aangeboden. En ik heb er gewoon geen goesting in door hoe ze ons behandelen.” Hij zoekt dan maar zijn heil in aardappelen waar chips van gemaakt worden. “Daar zijn de vraag en prijzen stabieler.”
Stijn Decock
teelt kosten zijn al gauw 6 tot 7 duizend per ha.
als hij dit jaar geen aardappelen deed telen kon het goed zijn dat hij in 2027 geen contract meer krijgt.
ben bang dat veel overspringen naar natuurbeheer bloemetjes en zo de druk op de mestmarkt nog verder vast blijft zitten.
Wij willen begin volgende week een gedeelte gras gaan hakselen en nu lijkt het me wel interessant om aardappelen erdoorheen te kuilen.
(klik om te vergroten)
nos.nl/artikel/…