Bedrijf van melkveehouder in Lelystad na ruim zes jaar weer legaal: 'Echt een opluchting'

"Het is echt een opluchting dat het gelukt is." Na een juridische strijd van ruim zes jaar is melkveehouder Arend Heida in Lelystad zeker van het voortbestaan van zijn bedrijf. Hij was landelijk een van de duizenden gedupeerde 'PAS-melders' van wie het bedrijf plotseling als illegaal werden bestempeld door een uitspraak van de Raad van State in 2019.

Mobilisation for the Environment (MOB), die de vergunning van Heida aanvocht, trok pas geleden het bezwaar in na een vergelijkbare uitspraak bij de buurman van Heida. De provincie Flevoland, die Heida jarenlang bijstond, speelde een cruciale rol in het juridische doolhof naar een legalisatie.

Terug naar 1993
Vóór 2019 konden boeren die met hun bedrijf weinig stikstof uitstootten volstaan met een simpele 'melding' via het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Maar dit kon niet meer toen de Raad van State bepaalde dat de overheid dit beleid verkeerd had opgezet. Alleen een melding had niet gemogen, de boeren hadden een vergunning nodig. Door het ontbreken van die vergunning was de bedrijfsvoering van de boer plotseling illegaal.

En zonder die natuurvergunning moest melkveehouder Heida volgens de wet voldoen aan wettelijke regels uit 1993. Daarin staat dat de Lelystedeling veel minder stikstof mag uitstoten dan hij deed. Dat betekent dat hij afscheid moest nemen van de helft van zijn 240 koeien. "Je hebt dan de onzekerheid dat er een handhavingsverzoek kan komen," vertelt Heida. Boeren die in deze situatie terecht waren gekomen moesten daarom alsnog een natuurvergunning aanvragen bij de provincie, maar dat bleek ingewikkelder dan gedacht. Er moest worden aangetoond dat de stikstofuitstoot geen significant negatief effect heeft op een Natura 2000-gebied binnen 25 kilometer van het bedrijf.

Neerslag in natuurgebied
De provincie Flevoland moest bij de vergunningsaanvraag uitzoeken op welke manier zij de benodigde vergunning van Heida konden verlenen. Die vergunning kon pas worden afgegeven als de uitstoot van het bedrijf niet leidde tot een overschrijding van de zogenaamde kritische depositiewaarde (KDW) van het meest gevoelige natuurgebied. In het geval van Heida werd gekeken naar de 'depositie', ofwel neerslag op de Rijntakken ter hoogte van Kampen, een natuurgebied buiten Flevoland. Hier was de KDW nog niet bereikt. Dat betekent dat stikstofuitstoot van Heida er niet voor zorgt dat de natuur wordt aangetast.

Raad van State
De situatie van Lelystedeling Heida bleek daarnaast vergelijkbaar met die van zijn buurman. Zijn vergunning werd door MOB aangevochten tot aan de Raad van State. Toen de Raad van State de vergunning van de buurman bekrachtigde, trok MOB ook zijn bezwaar tegen Heida in. “MOB heeft gezegd: ‘Gezien de uitspraak van de Raad van State van de buurman, leggen wij ons erbij neer" zegt Heida.

Heida prijst de aanpak en inzet van de provincie. Hij had niet het gevoel dat de overheid tegen hem was. “Dat is wel heel fijn. En er zijn korte lijnen binnen de Provincie Flevoland, bestuurlijk en qua ambtenaren. Dat was echt heel fijn,” benadrukt de melkveehouder.