'VRIJWILLIGE KRIMP IN KOEIEN GAAT VERREWEG DE MINSTE PIJN DOEN' - DEEL 3

Deel 1: prikkebord.nl/topic/354704/
Deel 2: prikkebord.nl/topic/354718/

- Gaan we naar € 1 per kilo melk?
- Hoeveel koeien moeten er uit?
- En wat wordt de impact van de door Harm Holman bedachte wet grondgebondenheid op de Nederlandse melkveehouderij?

Een interview met Lubbert van Dellen van Flynth over de drie thema’s die op de Agrarische Schouw van donderdag 24 september 2025 onder melkveehouders hét gesprek van de dag zullen zijn.

• Tekst: Jelle Feenstra
• Foto: Binne-Louw Katsma

Weeffouten
Tot slot zie ik een aantal behoorlijke weeffouten in het plan,
die niet voorziene effecten gaan hebben.’

Welke weeffouten zie je dan?
‘Een melkveehouder moet elke hectare grond zelf op naam hebben om er mest op af te zetten. In de praktijk zien we dat oudere, extensieve boeren beslist zelf de grond op naam willen houden, omdat ze anders bij de fiscus in de problemen komen.

Denk aan fiscale regels als Landbouwvrijstelling, Box 3 en de BOR-regeling. En als ik akkerbouwer ben en mijn bedrijf over wil doen aan mijn zoon, dan is daar de BOR-regeling voor. Onder de BOR-regeling valt alleen de grond die ik niet verhuurd heb. Dus als akkerbouwer kan ik geen land verhuren aan een melkveehouder als ik het bedrijf wil overdoen aan mijn zoon.

Maar voor het slagen van het plan is het cruciaal dat melkveehouders van akkerbouwers en oudere, extensieve boeren juist wel voldoende grond op naam kunnen krijgen. Zo niet, dan leidt dit plan tot een veel grotere krimp van de veestapel dan 15 tot 20%.'

Doet het plan voldoende voor stikstof om Nederland van het vergunningenslot te halen?
‘Daar zit nu net de kruks. Eerst is aanpassing van de stikstofwet nodig. Maar ook daarna blijft vooral reductie van uitstoot dichtbij natuurgebieden nodig. Gelderland zien we dit al doen met uitkoop van bedrijven in 250-meter zones rondom natuur.’

Krimp.
Bij 7.500 liter melk per koe zit je zonder jongvee op 22.000 liter melk per hectare en met jongvee op 18.500. De doorrekening naar GVE's valt mij niet mee, zeker niet omdat een koe van 12.500 liter melk meetelt voor 1,3 GVE. Daar zit de pijn en rijst de vraag waarom hij het zo scherp heeft neergezet.'

Resumé?
‘Als je op dit moment tien melkveehouders vraagt, zijn er twee die een probleem hebben met het plan Holman. En acht die denken: het past mij wel. Als ze gaan rekenen, dan blijven er van die acht nog maar vijf over. Begrijp me goed, ik wil het plan voor grondgebondenheid absoluut niet afkraken, er zitten echt veel sterke componenten in waarover goed is nagedacht.

Maar haal de weeffouten uit het plan, met name ook de fiscale issues die zorgen dat de melkveehouder de grond niet krijgt om op te geven, en maak het minder scherp. Als het plan niet richting 20% krimp, maar richting 10% krimp gaat en de GVE's worden iets bijgesteld, krijg je een heel andere uitwerking.’

De samenvatting van dit verhaal?
‘Terwijl de wereld schreeuwt om melk, staat ons vanwege Europese regels hoe dan ook een krimp van de melkveestapel te wachten. De discussie is: moet die krimp nu zijn wat Brussel wil, 5 tot 8% voor fosfaat?. Of moeten we gezien alle maatschappelijke vraagstukken nog wat verder gaan richting de 15 tot 20% krimp in het plan Holman.

De andere vraag is: hoe verdelen we de krimp?. Moet die krimp generiek worden opgelegd worden? Of kan er vrijwillig worden gekozen?. Die laatste optie gaat verreweg de minste pijn doen.’

Deel 1: prikkebord.nl/topic/354704/
Deel 2: prikkebord.nl/topic/354718/

De complete publicatie komt uit magazine Agrarische Schouw die deze week onder melkveehouders in Noord-Nederland wordt verspreid.