Online is het vrij schieten [ nrc]

Online is het vrij schieten
Rosanne Hertzberger

2 december 2017





Mijn werkzaamheden zijn het afgelopen jaar nogal ingrijpend veranderd. Kort gezegd komt het erop neer, dat ik tegenwoordig wel eens buiten kom. Buiten het lab, buiten mijn bubbel, buiten de stad. In het afgelopen jaar ben ik bij circa twintig organisaties en bedrijven op bezoek geweest. En overal speelt hetzelfde: ophef. De eindeloze stroom van publieke stormpjes. De steeds grotere woorden die worden gebruikt. De heftige tegenstellingen in de samenleving. De klant, de burger, de consument die onophoudelijk met zijn vuist op tafel slaat en in een continue staat van opwinding en verontwaardiging verkeert.

Alleen klopt het niet. Het zijn fabeltjes die we gaan geloven zodra we te veel op schermpjes kijken en te weinig om ons heen. Internet is nep. Dat is de les die we al tien jaar om de haverklap horen, maar nooit echt leren. De meeste mensen zijn niet boos. De meeste mensen hebben niet eens een mening. En zelfs de mensen met een mening denken niet zo zwart/wit als op sociale media. Met hen valt te praten. Online praten de extremisten van de samenleving in een megafoon en zetten ze het nationale discours naar hun hand. Een voortdurende verhoogde staat van paraatheid is het resultaat.
Ik kwam de afgelopen tijd talloze kleine ondernemers tegen die met name lijden onder de eindeloze stroom commentaar vanaf de zijlijn. Een vrouw van mijn leeftijd, die een eigen onderneming was begonnen en allerlei spannende nieuwe maaltijden verkoopt. Mooi initiatief, altijd inspirerend om het verhaal van een beginnend ondernemer te horen: de productieproblemen, de risico’s, de successen, de mislukkingen. Maar toen ik haar sprak, was ze een beetje uit het lood geslagen. Waarom? Eén of andere onbenul, een foodblogger, zo iemand die achter zijn scherm gewoon iets bij elkaar fabuleert en het een seconde later online zet, had haar product afgekraakt want er zat zout in de saus. Het ging haar onderneming niet breken, welnee, zij ging gewoon door. Maar ze was er wel lichtelijk van ontdaan.
Bij een aantal evenementen sprak ik met akkerbouwers, tuinbouwers en veehouders. U weet wel, dat zijn die mensen die uw voedsel uit de grond stampen. Familiebedrijven waar vaak zeven dagen in de week gewerkt wordt. Volledig afhankelijk van markt, weer, en van het beleid van een tiental verschillende overheden en instanties.
Veel landbouwers zijn niet echt praters en toch zitten veel van hen nu op Twitter. Niet omdat ze zich vervelen, maar omdat ze het idee hebben dat ze niet anders kunnen. Er zijn weinig beroepsgroepen die zo zwart worden gemaakt als onze boeren. We hebben duizend ideeën over wat ze zouden moeten doen en laten. Online is het vrij schieten. En er komt heel weinig weerwoord. Dus doen ze nu mee in het online gesprek; ze filmen hun dieren in de stallen, vertellen in detail wat ze waarom doen. En telkens als ik zo’n filmpje zie, heb ik medelijden. Moeten die mensen zich nu werkelijk met pr-beleid gaan bezighouden?
Het ergste is de deceptie die zo’n sociaal media-uitstapje regelmatig oplevert. „Weet je wat voor opmerkingen ik krijg?” En hoe vaak je ook zegt dat die opmerkingen een vertekening zijn, afkomstig uit een nepwereld waar iedereen boos en opgewonden is – het maakt niet uit. Je mag hopen dat ze razendsnel een dikkere huid kweken, en de boel van zich af laten glijden.
Weet u, ik ben beroepskletser geworden. Op feesten en partijen houd ik lullepotten over hoe het allemaal moet in de wereld. Het voelt als vals spelen: ik heb invloed maar draag nauwelijks verantwoordelijkheid. Ik heb geen schuur met 60.000 leghennen die moeten eten en drinken en gezond moeten blijven. Ik heb geen gigantische koeling die precies goed moet werken omdat ik anders iedereen een voedselvergiftiging bezorg. Ik ben niet verantwoordelijk voor de inkomens van tientallen gezinnen. Ik krijg geen verdachten voor me van ernstige misdrijven en ook geen doodzieke patiënten. Ik kan boos schrijven over de farmaceutische industrie die ‘weesgeneesmiddelen’ voor een fortuin verkoopt, maar alleen vanuit de wetenschap dat ik zelf helemaal niets te bieden heb aan de patiënten.
Je hebt doeners en kletsers. Mensen die verantwoordelijkheid dragen en mensen zoals ik. En ook al heb ik graag dat u mij leest, uiteindelijk hoop ik dat wij kletsers nooit te veel invloed krijgen. En bovenal, dat de doeners ons iets minder serieus nemen.
Rosanne Hertzberger is microbioloog.
Opmerkingen? Mail ons

Column
Rosanne Hertzberger
arjankok

Reacties

+3
kanniewaarzijn
Goed verhaal!
arjankok
@kanniewaarzijn ja is een verademing !
+1
BernieX2
Ze slaat de spijker op zijn kop!
+2
oldhuus
Hertzberger vs. Hertsenberg
1-0
Frans1
Frans1
Is ook hier van toepassing 😂
« Terug naar discussielijst

Deze site mist jouw kennis en inzicht

De melkveehouderij staat bol van de ontwikkelingen. Elke dag worden er tientallen nieuwsberichten besproken en kennis gedeeld. Of je nu actief bijdraagt door foto's, video's, topics of reacties te plaatsen, of je zorgt er middels de stemknoppen voor dat de beste reactie naar boven borrelt.. Jouw kennis en inzicht m.b.t. de melkveehouderij kunnen deze site nét dat beetje beter maken. Maak ook een (gratis) account aan!