Schaalvergroting

Schaalvergroting nieuws

Aantal landbouwbedrijven in twintig jaar bijna gehalveerd

13-01-2021 - De schaalvergroting van de landbouw gaat onverminderd door. Terwijl de afgelopen twintig jaar de productie steeg, is het aantal boerenbedrijven bijna gehalveerd. Dit blijkt uit de voorlopige Landbouwtelling 2020 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Nieuwsgrazer

Geiten zijn big business, maar zorgen ook voor problemen

20-11-2020 - Geitenkaas, geitenyoghurt en geitenmelk zijn big business. Het aantal melkgeiten groeide dit jaar naar ruim 476.000, wat volgens het CBS 4 procent meer is dan vorig jaar. Terwijl het aantal runderen, kippen en varkens in Nederland nauwelijks meer groeit.
Net als in de melkveesector neemt de schaalvergroting ook bij geitenhouders toe. Twintig jaar geleden had een boer nog gemiddeld 117 geiten, nu zijn dat er 837. Ook is het aantal grote bedrijven met 500 geiten of meer sterk gegroeid.
Het aantal biologische melkgeitenbedrijven nam wel af. Op dit moment is 8,7 procent van de gehele melkgeitenstapel biologisch. Dat is nog altijd een stuk meer dan bij het melkvee, daar gaat het om 2,5 procent.
'Klein bedrijf enorm kwetsbaar'
Ook geitenhouder Jeannette van de Ven uit het Brabantse Oirschot heeft sinds 1995 haar geitenstal flink uitgebreid. "Ik weet nog dat ik in die tijd een onderzoeksrapport in de la had liggen met teksten als: met 350 geiten bent u klaar voor de toekomst", zegt ze. "Ja, tijden veranderen." Op dit moment heeft ze 1700 geiten.
"Het is voor ons een bewuste keuze geweest om door te groeien", zegt ze in het NOS Radio 1 Journaal. "We waren als kleiner bedrijf enorm kwetsbaar. We werkten samen fulltime op het bedrijf, maar als een van ons ziek zou worden, hadden we geen vervanging. En dat met een gezin met vier kinderen. Nu zijn we doorgegroeid en hebben we ook vier personeelsleden in dienst. Dat is beter."
Toch levert het groeiende aantal geitenbedrijven ook problemen op. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat mensen die tot op twee kilometer afstand van een geitenboerderij wonen, vaker een longontsteking krijgen. Hoe dat precies komt, wordt nog onderzocht.
"We weten vrij zeker dat het geen Q-koorts is", zegt hoogleraar Diergeneeskunde Dick Heederik van de Universiteit Utrecht. "Een mogelijke oorzaak is dat er door nieuwe regels afgedekt stro wordt opgeslagen. Dat gaat composteren en dan komen er schimmels in, die misschien schadelijk zijn." Daarnaast kan het volgens de hoogleraar ook een dier-gerelateerde oorzaak hebben.
Verschillende provincies hebben afgelopen jaren een stop op nieuwe geitenbedrijven of uitbreidingen gezet. Mogelijk zijn de effecten daarvan pas later te zien, doordat veel bedrijven hun vergunning al op zak hadden toen deze regels werden ingesteld.
Probleem met bokjes
Een ander probleem van de groeiende geitensector is het overschot aan bokjes, oftewel: mannelijke geiten. Doordat het vlees niet echt veel gegeten wordt in Nederland, kost het geitenhouders geld om ze te hebben en leven de dieren soms in slechte omstandigheden.
"Bokken geven geen melk, hè", zegt Jeannette van de Ven. "Dezelfde discussies zie je bij de legkippen over de haantjes, en in de melkveehouderij over de stiertjes. Ik vind dat je als boer verantwoordelijk bent voor je dieren, of het nou om mannetjes of vrouwtjes gaat. Als ze op jouw bedrijf zijn, moet je er gewoon goed voor zorgen."
De oplossing voor het bokjesprobleem is volgens haar simpel: "Eigenlijk zouden we meer geitenvlees moeten gaan eten. Kan ook prima. Het is een uitstekende combinatie: geitenkaas met geitenvlees."

Nieuwsgrazer

Hete zomers slecht nieuws voor de kievit; vrijwilligers vonden veel dode kuikens

20-10-2020 - Het voorjaar is telkens weer een drukke tijd voor Piet Peijs uit Reusel-De Mierden. Met een groep vrijwilligers verplaatst Peijs dan voorzichtig kievietsnesten om de eieren te redden van de ploeg. Ondanks zijn inzet telt Brabant steeds minder kieviten. En de droge zomers van de afgelopen jaren maken het er niet beter op.
Drie droge zomers op een rij laten hun sporen na in de natuur. In een serie van vier verhalen onderzoekt Omroep Brabant wat dat betekent voor 'onze' dieren. Natuurmonumenten sloeg onlangs alarm. De schade aan de natuur door de klimaatverandering is onherstelbaar. Moet Brabant straks verder zonder de grote bronlibel, zonder kieviten en zonder heideblauwtje? Om er maar drie te noemen...
Jochem Sloothaak is de weidevogelkenner van Brabants Landschap. Hij vertelt dat het aantal weidevogels elk jaar met ongeveer vijf procent terugloopt. "En dat al jarenlang". De schade door de droogte van de afgelopen jaren komt daar boven op.
Sloothaak: “Dit jaar hebben we heel veel eieren gevonden met niet uitgekomen kuikens. Die hebben dan niet eens de energie om de eierschaal open te bikken. En als dat wel lukt, vinden ze door de droogte nauwelijks insecten. We hebben dit jaar voor het eerst massaal dode kuikens gevonden.”
Peijs: "Door de droogte is de bodem keihard. En door de droogte zijn er ook nog eens veel minder insecten."
De kievit deed het al slecht voor de droogte. Sloothaak wijt dat voor een groot deel aan de schaalvergroting in de landbouw. De kievit heeft een voorkeur voor vlak land waar-ie tegenstanders van verre aan ziet komen. In Nederland nestelt de kievit dus vaak op akkers. Ondanks vrijwilligerswerk als dat van Peijs komen veel kievitkuikens om tussen de scharen van de ploeg. Sloothaak: "De machines worden steeds groter, de kuikens kunnen niet meer ontsnappen."
De door Peijs opgerichte weidevogelvereniging rukt elk jaar met 25 vrijwilligers uit om op de akkers van tachtig boeren nesten te redden . “Toen we begonnen, moesten we bij iedere boer praten als brugman. Tegenwoordig zeggen ze ‘kom maar’. Ze zijn heel meegaand."
Toch ziet Peijs ook op 'zijn' akkers een snelle achteruitgang van het aantal kieviten. "Vijftien jaar geleden haalden we nog wel eens de driehonderd nesten. Als we nu de honderd halen, zijn we al tevreden. Er zijn steeds minder insecten. De bodem van de akkers verslechtert, er zitten minder wormen in.
Kieviten zijn in Nederland beschermd. Er wordt ook geld aan uitgegeven. Zo krijgt Arjens Boom uit Babyloniënbroek een vergoeding, omdat hij elk jaar elf hectare van zijn land onder water zet. Toen Boom in een conflict belandde over de uitbreiding van zijn melkveebedrijf met 110 koeien besloot hij de zaken anders aan te pakken en zijn inkomsten voor een deel te halen uit ecologisch beheer. "Een topper," noemt Sloothaak hem.
Trots stuurt Boom via whatsapp foto's van alle vogels die op zijn vochtige land afkomen. "De groenpootruiter, patrijzen, grutto, pleviertjes, wulpen, kieviten, lepelaars. Ik ga geen uren in het veld zitten kijken, maar ik heb er wel hoe langer hoe meer plezier in gekregen."
Sloothaak bezoekt het Vughts Gement. Een gebied dat is ingericht voor weidevogels. De waterstand is verhoogd, er wordt gemaaid na het broedseizoen en grazende koeien zorgen voor ruigte in het grasland.
"Dit was een van de echte weidevogelgebieden in de provincie," zegt Sloothaak. "Maar ook hier gaat het snel achteruit. Eigenlijk zijn er in Brabant geen grote gebieden meer met veel weidevogels. Naar schatting zijn van de kievit in heel de provincie nog zo'n 16.000 broedparen."
Met zijn verrekijker kijkt hij nog even rond. "Hier en daar gebeuren nog dingen waar je vrolijk van wordt maar het grootste deel is negatief. De boerenbedrijven worden steeds groter, daar is zelden nog maar ruimte voor nestbescherming. Maar ook, veel boeren staan onder druk. Vaak kunnen ze nog maar net het hoofd boven water houden. Als je dan aankomt met een leuk project voor weidevogelbescherming levert dat zelden wat op."
Peijs: "Na de Tweede Wereldoorlog wilden we zo veel mogelijk voedsel produceren. Daar is alles nog steeds op afgestemd. Maar we hebben toch al lang geen honger meer...?"

Nieuwsgrazer

Nog meer Schaalvergroting nieuws

Datum Onderwerp Reacties
20-08-2020 Minder bedrijven, maar gemiddeld meer varkens en runderen per boer 1 reactie
10-06-2020 Olga kan het raam niet openzetten en de was niet buitenhangen door de stank van varkens 0 reacties
31-05-2020 Beste boze boer, het probleem ligt bij jullie, maar eigenlijk is het van ons allemaal 0 reacties
28-04-2020 "Aardbei gaat schaalvergroting tomaat volgen, allen dan vertraagd" 0 reacties
21-11-2019 'Er zullen minder melkveehouders stoppen bij keuze voor extensivering' 1 reactie
07-11-2019 Pluimvee Limburg hekelt “agrarisch racisme” 0 reacties
30-10-2019 Abemec Gemert wordt Abemec Beek en Donk 0 reacties
28-10-2019 Provinciale Staten Noord-Brabant doen geen concessies richting veehouderij 0 reacties
17-09-2019 "Chinese professionele tuinbouw in een rap tempo aan het groeien" 0 reacties
19-08-2019 Vervaet Hydro Trike XL-demo 0 reacties
26-07-2019 Video: Dubbink investeert in hooidrooginstallatie in plaats van schaalvergroting 0 reacties
16-07-2019 CBS: aantal runderen blijft krimpen 0 reacties
22-03-2019 ILVO: "Innovatie als motor voor verduurzaming landbouw" 0 reacties
21-02-2019 "Megastal van Greenpeace genereert 20.000 euro inkomen" 0 reacties
13-02-2019 Meer akkerbouwers zoeken grond buiten Nederland 0 reacties
03-01-2019 "Glas is halfvol, want voldoende perspectief voor herstructurering glastuinbouw" 0 reacties
25-12-2018 Vlaanderen: stijgende grondprijs en vergrijzing 0 reacties
19-12-2018 Schaalvergroting in varkenshouderij gaat onverminderd door 0 reacties
13-12-2018 Hoe realiseren boeren hun groeiplannen? 0 reacties
12-12-2018 "Broodnodige 'kavelruil' glastuinbouw vergt wettelijke basis" 0 reacties
29-11-2018 De veranderende rol van commissionairs 0 reacties
22-11-2018 Uithoorn zet in op modernisering en schaalvergroting glastuinbouwgebied De Kwakel 0 reacties
09-11-2018 ‘Nieuwe verdienmodellen nodig voor voortzetten bedrijfsontwikkeling in melkveehouderij’ 0 reacties
08-11-2018 Countus: sector moet op zoek naar nieuw verdienmodel 76 reacties
06-11-2018 Schaalvergroting in beeld: minder areaal glas en minder bedrijven 0 reacties
23-09-2018 Nationale vakevents vervangen Landbouwdagen Intensieve Veehouderij 0 reacties
13-09-2018 'Schaalvergroting in de melkveehouderij zal gewoon doorgaan' 61 reacties
13-09-2018 Is schaalvergroting straks verleden tijd? 0 reacties
16-08-2018 Veenhuis bereidt zich voor op Agrotechniek Holland 0 reacties
04-07-2018 Boeren zien nationaal landbouwakkoord wel zitten 8 reacties
27-06-2018 Osse blikgroente kon Zwanenberg redden 0 reacties
13-06-2018 ForFarmers versterkt greep op Vlaamse veevoedermarkt 0 reacties
07-06-2018 ZLTO: 'APK voor stallen werkt schaalvergroting in de hand' 0 reacties
18-04-2018 Schaalvergroting glasgroenten neemt enorme vlucht in bijna 40 jaar 0 reacties
09-04-2018 Big data in de vleeskuikenhouderij 0 reacties
22-03-2018 Evax Vertrouwd Vakkundig, nu ook in Grashoek 0 reacties
20-02-2018 Varkenshouders delen hun bedrijfsstrategie op Agridagen 0 reacties
18-02-2018 Met Vervaet Hydro Trike XL volop in de mest 0 reacties
13-01-2018 Triodos: Schaalvergroting is race to the bottom 0 reacties
11-01-2018 Triodos: ‘Schaalvergroting is race to the bottom’ 0 reacties
11-01-2018 Triodos: ‘Schaalvergroting is race to the bottom’. 9 reacties
28-12-2017 EU-rapport: ‘Meer produceren en minder boeren’ 0 reacties
27-12-2017 Landbouw in 2030: meer produceren met nog minder boeren 0 reacties
19-12-2017 Koepon en CRI fuseren: vijf vragen aan topman Cees Hartmans 0 reacties
19-12-2017 Melkveefokkerij vraagt om schaalvergroting 0 reacties
12-12-2017 Boer en loonwerker aarzelen met vernieuwen machinepark 0 reacties
04-12-2017 Varkenshouderij enige sector met schaalvergroting 0 reacties
30-11-2017 CBS: gemiddeld 3.827 varkens per varkensbedrijf 0 reacties
30-11-2017 CBS: gemiddeld 99 melkkoeien per melkveebedrijf 0 reacties
30-11-2017 Schaalvergroting melkveehouderij maakt pas op de plaats 7 reacties
28-11-2017 Schaalvergroting katalysator voor ongelijkheid 0 reacties
24-11-2017 Schauvliege predikt datarevolutie in 2018 0 reacties
16-11-2017 Leden LTO werken visie uit, grondgebondenheid blijft discussiepunt 39 reacties
10-11-2017 De 5 vragen aan…..Jean-Pierre van der Peijl 0 reacties
29-10-2017 Usseler boer Gerrit doet niet mee aan schaalvergroting 24 reacties
19-10-2017 Driekwart insecten verdwenen, landbouw mogelijk boosdoener 0 reacties
09-10-2017 Namen Huisman van der Scheur Logistics (HSL), Greuter en Versteijnen verdwijnen 0 reacties
09-10-2017 Premie stuurt koe de wei in 0 reacties
06-10-2017 Weidegang melkveebedrijven iets toegenomen 0 reacties
06-10-2017 Ondanks schaalvergroting niet minder koeien in de wei 0 reacties
06-10-2017 CBS: Schaalvergroting leidt niet tot minder koeien in de wei 1 reactie
06-10-2017 Melkveebedrijven laten koeien vaker in de wei 0 reacties
06-09-2017 NAV: ‘Landbouwbeleid stimuleert opwarming aarde’ 0 reacties
05-09-2017 Huidige landbouwbeleid werkt vastleggen CO2 door akkerbouw tegen 0 reacties
30-08-2017 Dingeman Hoek Groep neemt Paauw & van Egmond over 0 reacties
30-08-2017 Dingeman Hoek Groep neemt Paauw & van Egmond over 0 reacties
08-08-2017 Carl Stougie 12½ jaar in dienst bij SchermNed 0 reacties
07-08-2017 Carl Stougie 12½ jaar in dienst bij SchermNed 0 reacties
03-08-2017 Megastallen: wel, niet of onontkoombaar: live discussie op Radio Gelderland 0 reacties
01-08-2017 Aantal faillissementen in de agrarische sector ligt op historisch laag niveau 0 reacties
28-07-2017 Forse schaalvergroting geitenbedrijven 0 reacties
28-07-2017 Gestage voortgang schaalvergroting bloembollenbedrijven 0 reacties
28-07-2017 Schaalvergroting vleeskalverenbedrijvenblijft doorgaan 0 reacties
28-07-2017 Schaalvergroting opengrondsgroentenbedrijven 0 reacties
19-07-2017 0 reacties
08-07-2017 Tussen de wanhopige boeren: 'Als jij weet wat ik moet doen, zeg het me' 17 reacties
15-06-2017 Meer stoppers door Brabants veehouderijbeleid 0 reacties
13-06-2017 ‘Extra schaalvergroting veehouderij in Brabant door aangescherpt beleid’ 0 reacties
21-05-2017 Provincie wil versnippering landbouwgrond aanpakken 0 reacties
07-03-2017 Nederland verliest jaarlijks 7500 hectare landbouwgrond 8 reacties
26-02-2017 Verplicht weidegang 100 reacties
13-02-2017 GD: "Meer kalfjes in melkveehouderij sterven in eerst levensjaar" 147 reacties
31-12-2016 De stip op de horizon van Johnny Hogenkamp 30 reacties
29-11-2016 Meer transport mest rund dan varkens 0 reacties
03-11-2016 Schaalvergroting in melkvee versnelling omhoog 0 reacties
01-10-2016 Trekkerweb: AGRIbumper lost gewichtprobleem met triple maaiers op GPS op! 0 reacties
09-09-2016 Is het gras groener in Denemarken? 0 reacties
22-06-2016 Samenwerken 14 reacties
07-06-2016 Zijn boeren zelf eigenlijk blij met megastallen? 0 reacties
03-06-2016 Schaalvergroting zet door bij Drentse veebedrijven 0 reacties
04-04-2016 Aantal bedrijven met meer dan honderd koeien groeit 13 reacties
08-03-2016 ‘Extra schaalvergroting door 10 procent afroming’ 10 reacties
11-01-2016 Milieudefensie wil afschaffing kwantumtoeslag 52 reacties
29-08-2015 Column Sjakie - Kiezen 21 reacties
21-08-2015 Afschaffen melkquota was misschien toch niet zo'n goed idee 9 reacties
11-05-2015 Groot of klein: wie voedt de planeet? 0 reacties
26-03-2015 Melksmaak(t) mini-symposium: concrete stappen maken naar melk met smaak 0 reacties